INFOdoradca+ Informacje o zawodach - Powiatowy Urząd Pracy w Leżajsku


INFOdoradca+ Informacje o zawodach

to materiały zawierające przede wszystkim: opis zawodu, opis kompetencji zawodowych, odniesienie do sytuacji zawodu na rynku pracy i możliwości doskonalenia zawodowego, a także możliwości zatrudnienia osób niepełnosprawnych w zawodzie.

Opisy zawodów powstają w ramach projektu „Rozwijanie, uzupełnienie i aktualizacja informacji o zawodach oraz jej upowszechnienie za pomocą nowoczesnych narzędzi komunikacji – INFODORADCA+". Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego, Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój, Oś priorytetowa II Efektywne polityki publiczne dla rynku pracy, gospodarki i edukacji, Działanie 2.4 Modernizacja publicznych i niepublicznych służb zatrudnienia oraz lepsze dostosowanie ich do potrzeb rynku pracy.

Więcej informacji o projekcie na stronie infodoradca.edu.pl
Lista 1000 zawodów opisywanych w projekcie INFODORADCA+

INFOdoradca+ Informacje o zawodach

Dyżurny ruchu

Kod: 831204

2. Opis zawodu

Dyżurny ruchu prowadzi ruch pociągów na terenie stacji kolejowej i przyległych do niej odcinkach linii kolejowej, bocznicach kolejowych oraz pomiędzy sąsiednimi stacjami kolejowymi.

Opis pracy

Dyżurny ruchu organizuje pracę stacji kolejowej związaną z prowadzeniem ruchu pociągów. Nadzoruje pracę manewrową 12 na stacji kolejowej.

Celem jego pracy jest przede wszystkim prowadzenie ruchu pociągów pasażerskich i towarowych ściśle według Regulaminu Technicznego Stacji 13. Wykorzystuje w tym celu urządzenia sterowania ruchem kolejowym. Prowadzi dokumentację związaną z ruchem pociągów.

Wykonując swoją pracę współpracuje z dyspozytorami i dyżurnymi ruchu sąsiednich posterunków ruchu kolejowego 11 oraz z dyspozytorami innych przewoźników kolejowych. Dyżurny ruchu organizuje, koordynuje i nadzoruje pracę nastawniczych 7, zwrotniczych 24, dróżników przejazdowych 2 oraz odpowiada za jej bezpieczny przebieg.

WAŻNE:

Obecnie (2018 r.) dyżurny ruchu jest zawodem regulowanym. Warunki, jakie muszą spełniać pracownicy na stanowiskach kolejowych (w tym dyżurnego ruchu) określa Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju w sprawie pracowników zatrudnionych na stanowiskach bezpośrednio związanych z prowadzeniem i bezpieczeństwem ruchu kolejowego oraz z prowadzeniem określonych rodzajów pojazdów kolejowych

Sposoby wykonywania pracy

Pracownik w zawodzie dyżurny ruchu wykonuje działania polegające m.in. na:

  • obsługiwaniu urządzeń zdalnego sterowania ruchem pociągów, urządzeń łączności telefonicznej i radiotelefonicznej, prowadzeniu dokumentacji techniczno-ruchowej posterunku, w razie potrzeby wypisywaniu i doręczaniu druków dla obsługi pociągów, dotyczących bezpiecznej jazdy,
  • wydawaniu poleceń nastawniczym i zwrotniczym w celu przygotowania dróg przebiegu dla jazd pociągowych i manewrowych w obrębie stacji i bocznicy,
  • obserwowaniu przejazdu pociągów przez stację kolejową,
  • kierowaniu i nadzorowaniu pracy manewrowej, prac na torach (praca pociągu sieciowego 9, utrzymania drogowego, monterów srk 16).

Więcej szczegółowych informacji znajduje się w sekcjach: 3.1. Zadania zawodowe oraz 3.2 i 3.3. Kompetencje zawodowe.

Warunki pracy

Dyżurny ruchu pracuje w pomieszczeniach zamkniętych zwanych nastawniami, znajdujących się na terenie kolejowym lub na bocznicach zakładów prywatnych.

Więcej informacji znajduje się w sekcji: 4.1. Możliwości podjęcia pracy w zawodzie.

Wykorzystywane maszyny i narzędzia pracy

Dyżurny ruchu w działalności zawodowej wykorzystuje m.in.:

  • komputer ze specjalistycznym oprogramowaniem,
  • pulpit do zdalnego nastawiania zwrotnic 23,
  • ławę nastawniczą 4 z blokadą półsamoczynną,
  • centralkę telefoniczną,
  • megafon,
  • radiotelefon,
  • rogatki przejazdowe,
  • przedmioty do podawania sygnałów dźwiękowych, takie jak: trąbka, gwizdek oraz wzrokowych, jak: chorągiewka, latarka,
  • zastępcze urządzenia zabezpieczenia ruchu kolejowego: zapasowe zamki zwrotnicowe 22, spony iglicowe 15, zamknięcia pomocnicze,
  • korbę do ręcznego przestawienia zwrotnic,
  • drągi stalowe do przestawiania zwrotnic,
  • drążki włączające – na nastawniach mechanicznych,
  • tarcze zatrzymania i tarcze ostrzegawcze przenośne z kompletnymi latarniami,
  • reflektor zewnętrzny,
  • oświetlenie zastępcze,
  • zasilanie zastępcze (agregat prądotwórczy),
  • sprzęt przeciwpożarowy,
  • skrobaczkę, łopatę stalową, szczotki i miotły do oczyszczania zwrotnic,
  • płozy hamulcowe 8.

Organizacja pracy

Dyżurny ruchu pracuje według harmonogramu dyżurów w systemie zmianowym – 12 godzin. Praca odbywa się w ruchu ciągłym w dni powszednie i święta (dyżur dzienny i nocny).

Dyżurny ruchu zobowiązany jest do pełnienia swoich czynności do czasu ich przekazania zmiennikowi. Współpracuje z różnymi przewoźnikami w obrębie danej stacji w zakresie jazd pociągowych, wykonywanych manewrów, zestawiania pociągów, obsługi bocznic.

Dba o bezpieczeństwo wszystkich osób znajdujących się na terenie mu podległym.

Zawód ten może być wykonywany zarówno przez kobiety, jak i mężczyzn.

WAŻNE:

Dyżurny ruchu wszystkie obowiązki wypełnia ściśle według przepisów kolejowych, doraźnych zarządzeń i poleceń dyspozytora.

Zagrożenia mające wpływ na bezpieczeństwo pracy człowieka

Dyżurny ruchu wykonując swoje obowiązki może być narażony m.in. na:

  • nadmierny hałas mogący wywoływać np. agresję,
  • działanie pola elektromagnetycznego powodującego znużenie,
  • czynniki psychofizyczne, do których zalicza się obciążenie fizyczne oraz obciążenie nerwowo-psychiczne (obciążenie umysłu, obciążenie emocjonalne – stres),
  • zmiany chorobowe zachodzące w organizmie spowodowane pracą w nocy,
  • przewlekłe choroby układu nerwowego,
  • przewlekłe choroby narządu wzroku,
  • zespół stresu przewlekłego.

Wymagania psychofizyczne

Dla pracownika wykonującego zawód dyżurny ruchu ważne są:

w kategorii wymagań fizycznych

  • ogólna wydolność fizyczna,
  • sprawność układu kostno-stawowego,
  • sprawność układu oddechowego,
  • sprawność układu krążenia,
  • sprawność narządu mowy,
  • sprawność narządu słuchu,
  • sprawność narządu wzroku,
  • sprawność narządów równowagi;

w kategorii sprawności sensomotorycznych

  • ostrość wzroku,
  • ostrość słuchu,
  • koordynacja wzrokowo-słuchowa,
  • spostrzegawczość,
  • szybki refleks,
  • zmysł równowagi,
  • poprawny aparat mowy,
  • rozróżnianie barw;

w kategorii sprawności i zdolności

  • zdolność utrzymywania pozytywnych relacji ze współpracownikami,
  • zdolność podejmowania trafnych i szybkich decyzji,
  • łatwość przerzucania się z jednej czynności na drugą,
  • zdolność do łatwego przyswajania obsługi urządzeń,
  • zdolność koncentracji uwagi,
  • podzielność uwagi,
  • zdolność do egzekwowania wydawanych poleceń;

w kategorii cech osobowościowych

  • odpowiedzialność za innych,
  • gotowość do pracy w szybkim tempie,
  • gotowość do współdziałania,
  • rzetelność i dokładność,
  • wysoka samodyscyplina,
  • samodzielność,
  • samokontrola,
  • cierpliwość,
  • komunikatywność,
  • odporność emocjonalna,
  • radzenie sobie ze stresem,
  • asertywność,
  • dbałość o jakość pracy,
  • zainteresowania techniczne.

Więcej informacji znajduje się w sekcjach: 3.4. Kompetencje społeczne; 3.5. Profil kompetencji kluczowych dla zawodu.

Wymagania zdrowotne

Zgodnie z obowiązującymi aktualnie przepisami (2018 r.), pracę dyżurnego ruchu zalicza się do prac lekkich pod względem obciążenia fizycznego (duże znaczenie ma sprawność narządu wzroku i słuchu) oraz do prac średnio ciężkich pod względem stanu zdrowia psychicznego, ponieważ dyżurny ruchu bierze odpowiedzialność za życie i zdrowie pasażerów pociągów, współpracowników.

Przeciwwskazaniami do wykonywania tego zawodu są:

  • choroby powodujące utratę przytomności (np. epilepsja),
  • zaburzenia psychiczne (np. schizofrenia, depresja, zaburzenia nerwicowe),
  • upośledzenie umysłowe,
  • niesprawność narządu wzroku, niedająca się skorygować okularami,
  • niesprawność narządu słuchu, niedająca się skorygować aparatem słuchowym,
  • niesprawność narządu ruchu.

Osoby pracujące w zawodzie dyżurny ruchu podlegają regularnym badaniom okresowym.

Szczegółowe wymagania zdrowotne fizyczne i psychiczne dla stanowiska dyżurny ruchu określa Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju w sprawie pracowników zatrudnionych na stanowiskach bezpośrednio związanych z prowadzeniem i bezpieczeństwem ruchu kolejowego oraz z prowadzeniem określonych rodzajów pojazdów kolejowych.

WAŻNE:

O stanie zdrowia i ewentualnych przeciwwskazaniach do wykonywania zawodu orzeka lekarz medycyny pracy. Jednostkami uprawnionymi do oceny zdolności fizycznej i psychicznej osób przyjmowanych do pracy na stanowiskach kolejowych oraz pracowników są komórki organizacyjne Kolejowego Zakładu Medycyny Pracy oraz Centrum Naukowe Medycyny Kolejowej.

Więcej informacji znajduje się w sekcji: 4.4. Możliwości zatrudnienia osób niepełnosprawnych w zawodzie.

Wykształcenie niezbędne do podjęcia pracy w zawodzie

Obecnie (2018 r.), zgodnie z obowiązującymi przepisami, do podjęcia pracy w zawodzie dyżurny ruchu niezbędne jest wykształcenie zawodowe, co najmniej branżowa szkoła I stopnia (dawniej zasadnicza szkoła zawodowa).

Pracodawcy preferują osoby z wykształceniem co najmniej średnim (technikum), po ukończeniu kształcenia w zawodach lub na kierunkach, w których programy nauczania zawierają zagadnienia z zakresu ruchu kolejowego i sygnalizacji kolejowej.

Tytuły zawodowe, kwalifikacje i uprawnienia niezbędne/preferowane do podjęcia pracy w zawodzie

Do podjęcia pracy w zawodzie dyżurnego ruchu preferowane jest posiadanie tytułu:

  • technik transportu kolejowego,
  • inżynier transportu kolejowego,
  • inżynier ruchu kolejowego.

Obecnie (2018 r.) do podjęcia pracy w zawodzie dyżurny ruchu wymagane jest:

  • odbycie przygotowania zawodowego, w przypadku posiadania wykształcenia co najmniej średniego w zawodach lub na kierunkach, w których programy nauczania zawierają zagadnienia z zakresu ruchu kolejowego i sygnalizacji kolejowej oraz po uzyskaniu odpowiednio: tytułu zawodowego technika, świadectwa potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie na poziomie technika, dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe na poziomie technika lub dyplomu ukończenia studiów wyższych,
  • zdobycie 2 letniego zawodowego stażu pracy na innym stanowisku kolejowym oraz odbycie przygotowania zawodowego, w przypadku posiadania wykształcenia co najmniej średniego (dowolnego). Staż pracy nie jest wymagany w przypadku kandydatów do egzaminu ubiegających się o uzyskanie uprawnień na stanowisko dyżurny ruchu u zarządcy infrastruktury zarządzającego infrastrukturą kolejową, obejmującą wyłącznie linie kolejowe o zasięgu miejskim, podmiejskim lub regionalnym, lub też u użytkownika bocznicy kolejowej,
  • zdobycie 5 letniego zawodowego stażu pracy na stanowisku nastawniczego oraz odbycie przygotowania zawodowego, w przypadku posiadania wykształcenia co najmniej zawodowego - co najmniej branżowa szkoła I stopnia (dawniej zasadnicza szkoła zawodowa).

Przygotowanie zawodowe organizowane jest przez pracodawcę. Obejmuje ono:

  • szkolenie teoretyczne (tylko dla osób posiadających wykształcenie średnie pozabranżowe) – polegające na zorganizowanym grupowym lub indywidualnym (w toku samokształcenia) zdobywaniu wiadomości w zakresie niezbędnym do wykonywania czynności na stanowisku dyżurnego ruchu. Program szkolenia teoretycznego określa pracodawca,
  • staż stanowiskowy – polegający na zapoznaniu z pracą na stanowisku dyżurnego ruchu, której znajomość jest niezbędna do samodzielnego wykonywania czynności objętych przygotowaniem zawodowym,
  • szkolenie praktyczne – polegające na zorganizowanym zdobywaniu umiejętności praktycznych i poznaniu zakresu obowiązków poprzez wykonywanie czynności dyżurnego ruchu pod nadzorem wykwalifikowanego pracownika (opiekuna),
  • zajęcia próbne – polegające na samodzielnym wykonywaniu czynności dyżurnego ruchu lub ich części pod nadzorem opiekuna.

Ukończenie wyżej wymienionego toku szkolenia pozwala na przystąpienie do egzaminu kwalifikacyjnego w zawodzie dyżurny ruchu. Egzamin kwalifikacyjny przeprowadzany jest na wniosek pracodawcy. Przewodniczącego i członków komisji egzaminacyjnej powołuje i odwołuje, na wniosek pracodawcy lub wyspecjalizowanej jednostki szkoleniowej, właściwy miejscowo dyrektor oddziału terenowego Urzędu Transportu Kolejowego.

Następnie, po zdaniu egzaminu kwalifikacyjnego, potwierdzonego świadectwem uprawniającym do wykonywania pracy w zawodzie dyżurny ruchu, niezbędne jest:

  • uzyskanie autoryzacji do pracy w zawodzie dyżurny ruchu,
  • posiadanie wydanego przez pracodawcę upoważnienia do wykonywania czynności w zawodzie dyżurny ruchu, potwierdzającego znajomość specyficznych warunków pracy w tym zawodzie.

Zdanie egzaminu kwalifikacyjnego na stanowisko dyżurnego ruchu uprawnia do wykonywania czynności nastawniczego i zwrotniczego oraz dodatkowo do obsługi przejazdu kolejowego, sterowanego z technicznego posterunku nastawczego.

Więcej informacji znajduje się w sekcji: 4.2. Instytucje oferujące kształcenie, szkolenie i/lub potwierdzanie kompetencji w ramach zawodu.

Możliwości rozwoju zawodowego i awansu

Dyżurny ruchu, jeśli posiada odpowiednie wykształcenie, ma możliwość awansu na stanowisko dyspozytora ruchu kolejowego, na stanowiska kontrolne w nadzorze ruchu kolejowego, np. instruktor ruchu, kontroler ruchu, jak i na stanowiska kierownicze w instytucjach związanych z ruchem kolejowym.

Osoby wykonujące zawód dyżurnego ruchu, które ukończyły szkołę branżową I stopnia (dawniej zasadniczą szkołę zawodową) mają możliwość ukończenia szkoły średniej, kształcącej np. w zawodach kolejarskich, a po zdaniu egzaminów oraz potwierdzeniu kwalifikacji zawodowych przez Okręgową Komisję Egzaminacyjną – uzyskania dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe np. dla technika transportu kolejowego lub technika automatyka sterowania ruchem kolejowym. W dalszej kolejności mogą podjąć studia na kierunkach technicznych.

Dyżurny ruchu ma możliwość rozwoju zawodowego poprzez nabywanie dodatkowych uprawnień w zawodach pokrewnych podczas kursów i szkoleń organizowanych przez pracodawcę.

Możliwości potwierdzania kompetencji

Obecnie (2018 r.) w zawodzie dyżurny ruchu nie ma możliwości potwierdzania kompetencji zawodowych w edukacji formalnej.

Konieczne do podjęcia pracy wykształcenie potwierdzają dyplomy i świadectwa ukończenia szkoły branżowej I stopnia (dawniej zasadniczej szkoły zawodowej), technikum lub szkoły wyższej.

Preferowane przez pracodawców są dokumenty potwierdzające ukończenie takich szkół, jak technika kolejowe lub transportowe oraz kierunków studiów związanych z kolejnictwem na uczelniach technicznych.

Odbycie przygotowania zawodowego oraz uzyskanie pozytywnego wyniku egzaminu kwalifikacyjnego potwierdza świadectwo zdania egzaminu kwalifikacyjnego, wydawane przez komisję egzaminacyjną powoływaną przez właściwego dyrektora oddziału terenowego Urzędu Transportu Kolejowego.

Autoryzacji, czyli praktycznego sprawdzenia w miejscu pracy wiadomości i umiejętności pracownika, który zdał egzamin kwalifikacyjny na stanowisko dyżurny ruchu, dokonuje pracodawca. Pracodawca wydaje dokument upoważniający do wykonywania czynności na stanowisku kolejowym – dyżurny ruchu.

Osoba zatrudniona w zawodzie dyżurny ruchu podlega cyklicznym egzaminom (co 4 lata) przeprowadzanym przez pracodawców, które potwierdzają jego kompetencje zawodowe.

Więcej informacji można uzyskać w Bazie Usług Rozwojowych https://uslugirozwojowe.parp.gov.pl oraz Zintegrowanym Rejestrze Kwalifikacji https://rejestr.kwalifikacje.gov.pl

Osoba zatrudniona w zawodzie dyżurny ruchu może rozszerzać swoje kompetencje zawodowe w zawodach pokrewnych:

Nazwa zawodu pokrewnego

zgodnie z Klasyfikacją zawodów i specjalności

Kod zawodu

Technik automatyk sterowania ruchem kolejowymS

311407

Technik transportu kolejowegoS

311928

Automatyk sterowania ruchem kolejowym

742101

Dróżnik przejazdowy

831201

Dyspozytor ruchu metra

831202

Dyżurny ruchu i stacji metra

831203

Manewrowy

831205

Manewrowy metra

831206

Nastawniczy

831207

Operator pociągowy

831208

Rewident taboru

831209

Ustawiacz

831210

Zwrotniczy

831211

Dyspozytor ruchu kolejowego

831212

Partnerzy

Na skróty

 Przejdź na górę