INFOdoradca+ Informacje o zawodach - Powiatowy Urząd Pracy w Leżajsku


INFOdoradca+ Informacje o zawodach

to materiały zawierające przede wszystkim: opis zawodu, opis kompetencji zawodowych, odniesienie do sytuacji zawodu na rynku pracy i możliwości doskonalenia zawodowego, a także możliwości zatrudnienia osób niepełnosprawnych w zawodzie.

Opisy zawodów powstają w ramach projektu „Rozwijanie, uzupełnienie i aktualizacja informacji o zawodach oraz jej upowszechnienie za pomocą nowoczesnych narzędzi komunikacji – INFODORADCA+". Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego, Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój, Oś priorytetowa II Efektywne polityki publiczne dla rynku pracy, gospodarki i edukacji, Działanie 2.4 Modernizacja publicznych i niepublicznych służb zatrudnienia oraz lepsze dostosowanie ich do potrzeb rynku pracy.

Więcej informacji o projekcie na stronie infodoradca.edu.pl
Lista 1000 zawodów opisywanych w projekcie INFODORADCA+

INFOdoradca+ Informacje o zawodach

Dyżurny ruchu

Kod: 831204

7. Słownik

Nazwa pojęciaDefinicja pojęcia
Awans zawodowy

Wyróżnia się dwa podstawowe rodzaje awansu – pionowy oraz poziomy. Awans pionowy oznacza zmianę stanowiska na wyższe w hierarchii przedsiębiorstwa/organizacji oraz przyznanie wyższego wynagrodzenia i poszerzenie uprawnień, np. awans polegający na osiągnięciu wyższego stopnia wymagań formalnych w policji, w wojsku, mianowanie na wyższy stopień – awans nauczycielski. Awans poziomy oznacza zmianę stanowiska niepociągającą za sobą zmiany pozycji pracownika w hierarchii firmy, np. objęcie dodatkowego stanowiska przez pracownika, powierzenie nowych zadań, rozszerzenie uprawnień i zakresu podejmowanych decyzji.

Czynności zawodowe

Są to działania podejmowane w ramach zadania zawodowego i dające efekt w postaci realizacji celu przewidzianego w zadaniu zawodowym.

Edukacja formalna

Kształcenie realizowane przez publiczne i niepubliczne szkoły oraz inne podmioty systemu oświaty, uczelnie oraz inne podmioty systemu szkolnictwa wyższego, w ramach programów, które prowadzą do uzyskania kwalifikacji pełnych oraz kwalifikacji nadawanych po ukończeniu studiów podyplomowych (zgodnie z ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym) albo kwalifikacje w zawodzie (zgodnie z przepisami oświatowymi).

Edukacja pozaformalna

Kształcenie i szkolenie realizowane w ramach programów, które nie prowadzą do uzyskania kwalifikacji pełnych lub kwalifikacji właściwych dla edukacji formalnej.

Efekty uczenia się

Wiedza, umiejętności oraz kompetencje społeczne nabyte w procesie uczenia się (w ramach edukacji formalnej, edukacji pozaformalnej lub poprzez uczenie się nieformalne).

Europejskie Ramy Kwalifikacji (ERK)

Przyjęta w Unii Europejskiej struktura i opis poziomów kwalifikacji umożliwiające porównanie kwalifikacji uzyskiwanych w różnych państwach. W ERK wyróżniono 8 poziomów kwalifikacji opisywanych za pomocą efektów uczenia się (wiedza, umiejętności i kompetencje). ERK stanowi układ odniesienia do krajowych ram kwalifikacji w tym do PRK.

Kody niepełnosprawności

Są symbolami rodzaju schorzenia, które ma decydujący wpływ na to, do jakich prac osoba niepełnosprawna może być kierowana, a do jakich nie powinna ze względu na jej zdrowie i skuteczność pracy na danym stanowisku. Podstawowe kody niepełnosprawności:

01-U upośledzenie umysłowe,

02-P choroby psychiczne,

03-L zaburzenia głosu, mowy i choroby słuchu,

04-O choroby narządu wzroku,

05-R upośledzenie narządu ruchu,

06-E epilepsja,

07-S choroby układu oddechowego i krążenia,

08-T choroby układu pokarmowego,

09-M choroby układu moczowo-płciowego,

10-N choroby neurologiczne,

11-I inne, w tym schorzenia: endokrynologiczne, metaboliczne, zaburzenia enzymatyczne, choroby zakaźne i odzwierzęce, zeszpecenia, choroby układu krwiotwórczego,

12-C całościowe zaburzenia rozwojowe.

Kompetencje społeczne

Jest to rozwinięta w toku uczenia się zdolność kształtowania własnego rozwoju oraz autonomicznego i odpowiedzialnego uczestniczenia w życiu zawodowym i społecznym, z uwzględnieniem etycznego kontekstu własnego postępowania.

Kompetencje kluczowe

Są to kompetencje (połączenie wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych) potrzebne w życiu zawodowym i pozazawodowym oraz do bycia aktywnym obywatelem, integracji społecznej i zatrudnienia. Na potrzeby opracowania informacji o zawodach wyróżniono 9 kompetencji, które zostały wybrane i pogrupowane ze zbioru 15 kompetencji kluczowych wyodrębnionych w Międzynarodowym Badaniu Kompetencji Osób Dorosłych - Projekt PIAAC, prowadzonym cyklicznie przez OECD.

Kompetencja zawodowa

Jest to układ wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych niezbędnych do wykonywania, w ramach wydzielonego zakresu pracy w zawodzie zestawu zadań zawodowych. Posiadanie jednej lub kilku kompetencji zawodowych powinno umożliwić zatrudnienie, na co najmniej jednym stanowisku pracy w zawodzie.

Kwalifikacja

Oznacza zestaw efektów uczenia się w zakresie wiedzy, umiejętności oraz kompetencji społecznych nabytych w edukacji formalnej, edukacji pozaformalnej lub poprzez uczenie się nieformalne, zgodnych z ustalonymi dla danej kwalifikacji wymaganiami, których osiągnięcie zostało sprawdzone w procesie walidacji oraz formalnie potwierdzone przez uprawniony podmiot certyfikujący. W Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji wyodrębniono 4 rodzaje kwalifikacji: pełne, cząstkowe, rynkowe i uregulowane.

Polska Rama Kwalifikacji (PRK)

Opis ośmiu wyodrębnionych w Polsce poziomów kwalifikacji odpowiadających odpowiednim poziomom Europejskich Ram Kwalifikacji, sformułowany za pomocą ogólnych charakterystyk efektów uczenia się dla kwalifikacji na poszczególnych poziomach, ujętych w kategoriach wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych.

Potwierdzanie kompetencji

Jest to proces polegający na sprawdzeniu, czy kompetencje wymagane dla danej kwalifikacji zostały osiągnięte. Terminy o podobnym znaczeniu: „walidacja”, „egzaminowanie”. Proces ten prowadzi do certyfikacji - wydania przez upoważnioną instytucję „dyplomu”, „świadectwa”,

„certyfikatu”.

Sektorowa Rama Kwalifikacji (SRK)

Opis poziomów kwalifikacji funkcjonujących w danym sektorze lub branży; poziomy Sektorowych Ram Kwalifikacji odpowiadają odpowiednim poziomom Polskiej Ramy Kwalifikacji.

Sprawności sensomotoryczne

Są to sprawności związane z funkcjonowaniem narządów zmysłów (wzroku, słuchu, smaku, powonienia, dotyku) oraz narządu ruchu (sprawność rąk, precyzja ruchów rąk, sprawność nóg, koordynacja wzrokowo-ruchowa itp.).

Stanowisko pracy

Jest to miejsce pracy w strukturze organizacyjnej, np. przedsiębiorstwa, instytucji, organizacji, w ramach którego pracownik wykonuje zadania zawodowe stale lub okresowo. Do prawidłowego wykonywania zadań na danym stanowisku pracy konieczne jest posiadanie wiedzy, umiejętności oraz kompetencji społecznych właściwych dla kompetencji zawodowych wyodrębnionych w zawodzie.

Tytuł zawodowy

Jest przyznawany osobie, która udowodniła, że posiada określony zasób wiedzy i umiejętności potrzebny do wykonywania danego zawodu. W niektórych grupach zawodowych (technicy, lekarze, rzemieślnicy) istnieją ustawowo zadekretowane nazwy i hierarchie tych tytułów, podczas gdy w innych nie ma takich systemów. Przykładowo tytuły zawodowe uzyskiwane w szkołach i placówkach oświaty to: robotnik wykwalifikowany i technik, w rzemiośle: uczeń, czeladnik, mistrz, w kulturze fizycznej: trener, instruktor, menedżer sportu.

Umiejętności

Jest to przyswojona w procesie uczenia się zdolność do wykonywania zadań i rozwiązywania problemów właściwych dla dziedziny uczenia się lub działalności zawodowej.

Uprawnienia zawodowe

Oznaczają posiadanie prawa do wykonywania czynności zawodowych (zawodu), do których dostęp jest ograniczony poprzez przepisy prawne przewidujące konieczność posiadania odpowiedniego wykształcenia, spełnienia wymagań kwalifikacyjnych lub innych dodatkowych wymagań.

Uczenie się nieformalne

Uzyskiwanie efektów uczenia się poprzez różnego rodzaju aktywność poza edukacją formalną i edukacją pozaformalną, w tym poprzez samouczenie się i doświadczenie uzyskane w pracy.

Walidacja

Oznacza sprawdzenie, czy osoba ubiegająca się o nadanie określonej kwalifikacji, niezależnie od sposobu uczenia się (edukacja formalna, pozaformalna i uczenie się nieformalne) tej osoby, osiągnęła wyodrębnioną część lub całość efektów uczenia się wymaganych dla tej kwalifikacji.

Wiedza

Jest to zbiór opisów obiektów i faktów, zasad, teorii oraz praktyk przyswojonych w procesie uczenia się, odnoszących się do dziedziny uczenia się lub działalności zawodowej.

Wykształcenie

Oznacza rezultat procesu kształcenia w zakresie ogólnym i specjalistycznym, charakteryzowany na podstawie:

  • poziomu wykształcenia odpowiadającego poziomowi ukończonej szkoły (np. wykształcenie: podstawowe, gimnazjalne, ponadpodstawowe, ponadgimnazjalne, czeladnicze, policealne, wyższe (pierwszy, drugi i trzeci stopień),
  • profilu wykształcenia (ukończonej szkoły) lub dziedziny wykształcenia (kierunek lub kierunek i specjalność ukończonej szkoły wyższej lub wyższej szkoły zawodowej).
Zadanie zawodowe

Jest to logiczny wycinek lub etap pracy w ramach zawodu o wyraźnie określonym początku i końcu wykonywany na stanowisku pracy. Na zadanie zawodowe składa się układ czynności zawodowych powiązanych jednym celem, kończący się określonym wytworem, usługą lub istotną decyzją. W wyniku podziału pracy każdy zawód różni się wykonywanymi zadaniami, na które składają się czynności zawodowe.

Zawód

Jest to zbiór zadań zawodowych wyodrębnionych w wyniku społecznego podziału pracy, wykonywanych przez poszczególne osoby i wymagających odpowiednich kwalifikacji i kompetencji (wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych), zdobytych w wyniku kształcenia lub praktyki. Wykonywanie zawodu stanowi źródło utrzymania.

Zintegrowany System Kwalifikacji (ZSK)

Wyodrębniona część Krajowego Systemu Kwalifikacji, w której obowiązują określone w ustawie standardy opisywania kwalifikacji oraz przypisywania poziomu Polskiej Ramy Kwalifikacji do kwalifikacji, zasady włączania kwalifikacji do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji i ich ewidencjonowania w Zintegrowanym Rejestrze Kwalifikacji (ZRK), a także zasady i standardy certyfikowania kwalifikacji oraz zapewniania jakości nadawania kwalifikacji.

Informacje o ZSK są dostępne pod adresem: https://www.kwalifikacje.gov.pl/

Zintegrowany Rejestr Kwalifikacji (ZRK)

Rejestr publiczny prowadzony w systemie teleinformatycznym, ewidencjonujący kwalifikacje włączone do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji. Informacje o ZRK są dostępne pod adresem: https://rejestr.kwalifikacje.gov.pl/

Lp.

Nazwa pojęcia

Definicja

Źródło

1. Blokada stacyjna

Zespół urządzeń, których głównym celem jest uniemożliwienie podania sygnału zezwalającego na wjazd lub wyjazd pociągu, na zajęty w obrębie stacji tor lub odcinek drogi o źle ułożonej drodze przebiegu.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki w oparciu o instrukcje wewnętrzne PKP PLK: Ie-8 (E-16), Ie-9 (E-17), Ie-10 (E-18)

2. Dróżnik przejazdowy

Pracownik kolei, którego zadaniem jest obsługa przejazdów kolejowo-drogowych i przejść dla pieszych.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki w oparciu o instrukcję wewnętrzną PKP PLK Ir-7

3. Dziennik telefoniczny

Książka służąca do rejestracji rozmów telefonicznych, w trakcie których wydawane są polecenia służbowe podwładnym oraz otrzymywane są polecenia służbowe od zwierzchników.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki w oparciu o instrukcję wewnętrzną PKP PLK Ir-1

4. Ława nastawcza

Urządzenie, służące do bezpiecznego sterowania ruchem kolejowym.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki na podstawie:

https://www.bsk.isdr.pl/srk_scentr.php

[dostęp 31.10.2018]

5. Nastawnia dysponująca

Budynek, z którego steruje się ruchem pociągów w obrębie całej stacji.

http://www.transportszynowy.pl/sterowanienastawnie.html#dysp

[dostęp 31.10.2018]

6. Nastawnia wykonawcza

Budynek, który podlega pod nastawnie dysponujące i służy do obsługi ruchu na wybranym odcinku stacji. W zależności od wielkości stacji różna jest liczba nastawni wykonawczych.

http://www.transportszynowy.pl/sterowanienastawnie.html#dysp

[dostęp 31.10.2018]

7. Nastawniczy

Pracownik nastawiający zwrotnice i sygnały za pomocą urządzeń znajdujących się na nastawni. Służbowo podlega dyżurnemu ruchu i czynności te wykonuje na jego polecenie.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki w oparciu o instrukcje wewnętrzne PKP PLK Ie-8 (E-16), Ie-9 (E-17), Ie-10 (E-18)

8. Płoza hamulcowa

Stalowa podkładka klinowa nakładana na szynę w celu zahamowania wagonu lub do zabezpieczenia stojącej grupy wagonów.

https://sjp.pwn.pl/slowniki/p%C5%82%C3%B3z%20hamulcowy.html

[dostęp: 31.10.2018]

9. Pociąg sieciowy

Pociąg z wyposażeniem technicznym przeznaczony do napraw i konserwacji urządzeń elektrycznej sieci trakcyjnej na kolei.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki w oparciu o: Krzemieniecki A.: Tabor kolejowy. WKiŁ, Warszawa 1979

10. Pojazd trakcyjny

Pojazd kolejowy z napędem własnym.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki w oparciu o: Krzemieniecki A.: Tabor kolejowy. WKiŁ, Warszawa 1979

11. Posterunek ruchu kolejowego

Punkt eksploatacyjny na sieci kolejowej, którego zadaniem jest zapewnienie bezpiecznego i sprawnego prowadzenie ruchu kolejowego.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki w oparciu o instrukcję wewnętrzną PKP PLK Ir-1

12. Praca manewrowa

Wszelkie zamierzone ruchy pojazdów kolejowych oraz związane z nimi czynności wykonywane na torach kolejowych z wyjątkiem jazd pociągu.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki w oparciu o instrukcję wewnętrzną PKP PLK Ir-1

13. Regulamin Techniczny Stacji

Dokument zawierający szczegółowe postanowienia dostosowujące ogólnie obowiązujące przepisy do warunków miejscowych, w zakresie czynności związanych z prowadzeniem ruchu pociągów i manewrów oraz obsługą bocznic.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki w oparciu o instrukcję wewnętrzną PKP PLK Ir-1

14. System ewidencjonowania pracy eksploatacyjnej (SEPE)

System Ewidencjonowania Pracy Eksploatacyjnej pozwalający na realizację rozkładu jazdy na liniach kolejowych zarządzanych przez Polskie Linie Kolejowe S.A.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki w oparciu o wytyczne „Rejestrowanie pracy eksploatacyjnej dla dyspozytorów PLK” (mat. wewn. PKP PLK)

15. Spona iglicowa

Urządzenie używane w celu zamknięcia uszkodzonego rozgałęzienia torów w wybranym położeniu.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki w oparciu o instrukcje wewnętrzne PKP PLK Ie-8 (E-16), Ie-9 (E-17), Ie-10 (E-18)

16. Sterowanie ruchem kolejowym (Srk)

Urządzenie niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa oraz sterowania ruchem kolejowym wraz z urządzeniami do zapewnienia komunikacji i oprogramowaniem urządzeń sterowania.

https://encyklopedia.pwn.pl/szukaj/srk.html

[dostęp: 31.10.2018]

17. Stacja manewrowa

Stacja towarowa przeznaczona do przestawiania składów pociągów towarowych oraz do zestawiania pociągów towarowych do innych stacji rozrządowych oraz manewrowych.

Instrukcja o technologii pracy stacji towarowej r-60. PKP CARGO SA, Warszawa 2003 (mat. wewn.)

18. Stacja rozrządowa

Stacja towarowa przeznaczona do rozrządu składów pociągów towarowych oraz zestawiania pociągów towarowych do innych stacji rozrządowych i manewrowych.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki w oparciu o regulamin pracy stacji rozrządowej (mat. wewn. PKP PLK)

19. System Wspomagania Dyżurnego Ruchu (SWDR)

Aplikacja System Wspomagania Dyżurnego Ruchu, w której dyżurny ruchu ma podgląd do informacji o zaplanowanych przejazdach pociągów, ich parametrach, włączeniu do pociągów wagonów z przesyłkami niebezpiecznymi oraz przebiegu pociągu.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki w oparciu o instrukcję wewnętrzną PKP PLK Ir-13 (E-23)

20. System Zarządzania Bezpieczeństwem (SMS)

Jest to organizacja i środki techniczne przyjęte przez zarządcę infrastruktury lub przewoźnika kolejowego w celu zapewnienia bezpiecznego zarządzania prowadzoną działalnością (SMS: z ang. Safety Management System).

Definicja opracowana przez zespół ekspercki w oparciu o instrukcję „System Zarządzania Bezpieczeństwem PKP PLK S.A”, Warszawa 2016 (mat. wewn.)

21. Wyspecjalizowana jednostka szkoleniowa

Przedsiębiorca prowadzący działalność polegającą na organizowaniu przygotowania zawodowego lub doskonalenia zawodowego lub przeprowadzaniu egzaminów dla pracowników

http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20150000046/O/D20150046.pdf

[dostęp: 31.10.2018]

22. Zamek zwrotnicowy

Urządzenie służące do awaryjnego zamknięcia rozjazdu i zabezpieczenia go przed przypadkowym przestawieniem. Zamknięcie lub uzależnienie zwrotnicy wykonuje się przy użyciu specjalnych kluczy.

Mikulski A.: Mechaniczne urządzenia zabezpieczenia ruchu kolejowego. WKiŁ, Warszawa 1979

23. Zwrotnica

Element toru kolejowego używany do przekierowywania pojazdów trakcyjnych i taboru kolejowego z jednego toru na drugi.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki na podstawie: Mikulski A.: Mechaniczne urządzenia zabezpieczenia ruchu kolejowego. WKiŁ, Warszawa 1979

24. Zwrotniczy

Osoba, która obsługuje ręcznie nastawiane zwrotnice; ustawia potrzebne położenie zwrotnic i wykolejnic znajdujących się na drodze przebiegu pociągów, zamykając je na zamki kluczowe przekazywane nastawniczemu i dyżurnemu ruchu.

http://www.zawodyregulowane.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=176&Itemid=63

[dostęp: 31.10.2018]

Partnerzy

Na skróty

 Przejdź na górę