INFOdoradca+ Informacje o zawodach - Powiatowy Urząd Pracy w Leżajsku


INFOdoradca+ Informacje o zawodach

to materiały zawierające przede wszystkim: opis zawodu, opis kompetencji zawodowych, odniesienie do sytuacji zawodu na rynku pracy i możliwości doskonalenia zawodowego, a także możliwości zatrudnienia osób niepełnosprawnych w zawodzie.

Opisy zawodów powstają w ramach projektu „Rozwijanie, uzupełnienie i aktualizacja informacji o zawodach oraz jej upowszechnienie za pomocą nowoczesnych narzędzi komunikacji – INFODORADCA+". Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego, Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój, Oś priorytetowa II Efektywne polityki publiczne dla rynku pracy, gospodarki i edukacji, Działanie 2.4 Modernizacja publicznych i niepublicznych służb zatrudnienia oraz lepsze dostosowanie ich do potrzeb rynku pracy.

Więcej informacji o projekcie na stronie infodoradca.edu.pl
Lista 1000 zawodów opisywanych w projekcie INFODORADCA+

INFOdoradca+ Informacje o zawodach

Dyspozytor ruchu kolejowego

Kod: 831212

3. Zadania zawodowe i wymagane kompetencje

Pracownik w zawodzie dyspozytor ruchu kolejowego wykonuje różnorodne zadania, do których należą w szczególności:

  • Z1 Nadzorowanie ruchu wszystkich pociągów zgodnie z obowiązującym rozkładem jazdy w obszarze swojego działania.
  • Z2 Prowadzenie dokumentacji zgodnie z instrukcjami wewnętrznymi, regulaminami.
  • Z3  Planowanie jazd pociągów 9, w tym z innymi zarządcami kolei 25.
  • Z4 Regulowanie ruchu pociągów oraz ustalanie kolejności wyprawiania pociągów, w przypadkach wystąpienia utrudnień eksploatacyjnych.
  • Z5 Koordynowanie pracy osób związanych z przewozami pasażerskimi i towarowymi, w warunkach wystąpienia utrudnień eksploatacyjnych.
  • Z6 Organizowanie ruchu pociągów w sytuacjach kryzysowych.

Kompetencja zawodowa Kz1: Monitorowanie i koordynowanie działań zapewniających właściwy poziom realizacji rozkładu jazdy pociągów obejmuje zestaw zadań zawodowych Z1, Z2, Z3, do realizacji których wymagane są odpowiednie zbiory wiedzy i umiejętności.

Z1

Nadzorowanie ruchu wszystkich pociągów zgodnie z obowiązującym rozkładem jazdy w obszarze swojego działania

WIEDZA – zna i rozumie:

UMIEJĘTNOŚCI – potrafi:

  • Zasady obsługi SEPE;
  • Warunki udostępniania infrastruktury przewoźnikom, w tym regulamin sieci 16;
  • Aktualnie obowiązujący sieciowy rozkład jazdy 18 i dodatki do rocznego rozkładu jazdy 17;
  • Zasady obiegu informacji i komunikacji z dyżurnymi ruchu na liniach kolejowych w zarządzanym obszarze;
  • Przepisy, instrukcje i wytyczne w zakresie zagadnień związanych bezpośrednio z powierzonymi obowiązkami;
  • Instrukcje dla dyspozytora zarządcy infrastruktury kolejowej.
  • Rejestrować w SEPE każdy przejazd pociągu lub pojazdu kolejowego 10;
  • Powiadamiać dyżurnych ruchu o pociągach zaplanowanych do uruchomienia oraz o pociągach specjalnych i warunkach ich przejazdu;
  • Nadzorować ruch pojazdów trakcyjnych 11, drezyn motorowych 1 i pojazdów specjalistycznych;
  • Pozyskiwać i rejestrować na bieżąco informacje od dyżurnych ruchu o uruchomieniu i przebiegu pociągów;
  • Kontrolować przestrzeganie procedur postępowania w określonej sytuacji.

Z2

Prowadzenie dokumentacji zgodnie z instrukcjami wewnętrznymi, regulaminami

WIEDZA – zna i rozumie:

UMIEJĘTNOŚCI – potrafi:

  • Zasady prowadzenia dokumentacji techniczno-ruchowej;
  • Zasady dokumentowania sytuacji przewozowej w SEPE;
  • Instrukcje i zarządzenia w zakresie zadań powierzonych pionowi dyspozytorskiemu 8;
  • Wyciągi z regulaminów wewnętrznych dyspozytur zakładów linii kolejowych z własnego obszaru działania;
  • Plany zapewnienia bezpieczeństwa przewozu towarów wysokiego ryzyka (TWR);
  • Regulamin RID 15 oraz regulacje dotyczące przewozu towarów niebezpiecznych;
  • Harmonogramy zamknięć torowych na zarządzanym obszarze;
  • Zasady prowadzenia kontroli realizacji zamknięć torowych.
  • Prowadzić na bieżąco dokumentację, wpisując istotne uwagi mające wpływ na proces realizacji rozkładu jazdy, np. wszelkie odchylenia od rozkładu jazdy;
  • Prowadzić na bieżąco dziennik telefoniczny;
  • Nadzorować i korygować bądź wprowadzać informacje do systemu SEPE, związane ze wszystkimi odstępstwami od planów ruchu kolejowego oraz pociągach o najwyższym priorytecie przejazdu;
  • Nadzorować bezpieczny przewóz przesyłek TWR;
  • Prowadzić kontrolę realizacji zamknięć torowych na zarządzanym obszarze, z opisem odstępstw od harmonogramu zamknięć torowych.

Z3

Planowanie jazd pociągów, w tym z innymi zarządcami kolei

WIEDZA – zna i rozumie:

UMIEJĘTNOŚCI – potrafi:

  • Instrukcje i wytyczne dotyczące zasad planowania dyspozytorskiego;
  • Zasady obsługi SEPE w zakresie planowania jazd pociągów;
  • Zasady postępowania opisane w instrukcjach o przewozie przesyłek nadzwyczajnych oraz o postępowaniu przy przewozie koleją towarów niebezpiecznych;
  • Mapę sieci kolejowej zarządzanego obszaru oraz parametry i rodzaj urządzeń sterowania ruchem kolejowym (srk) 23, zasilania elektrotrakcyjnego każdej zarządzanej linii kolejowej;
  • Informacje o taborze kolejowym.
  • Przyjmować od przewoźnika zgłoszenie realizacji przydzielonych tras przejazdu pociągów;
  • Wprowadzać dane identyfikacyjne pociągu do systemu SEPE;
  • Planować przejazdy pociągów z dyspozytorami sąsiadujących obszarów i zarządami innych kolei w godzinach określonych regulaminem;
  • Rejestrować plan jazd pociągowych w SEPE;
  • Postępować zgodnie z zasadami określonymi w instrukcjach, w przypadku włączenia do składu pociągu wagonów z towarami wysokiego ryzyka, przesyłek nadzwyczajnych (PN) 12 wymagających szczególnego nadzoru;
  • Uzgadniać z dyspozytorami sąsiednich obszarów i z przewoźnikami organizację ruchu pociągów tak, aby w przypadku wystąpienia utrudnień, minimalizować odchylenia od rozkładu jazdy;
  • Decydować o zmianach w organizacji ruchu.

Kompetencja zawodowa Kz2: Organizowanie ruchu pociągów w przypadku wystąpienia utrudnień eksploatacyjnych obejmuje zestaw zadań zawodowych Z4, Z5, Z6, do realizacji których wymagane są odpowiednie zbiory wiedzy i umiejętności.

Z4

Regulowanie ruchu pociągów oraz ustalanie kolejności wyprawiania pociągów, w przypadkach wystąpienia utrudnień eksploatacyjnych

WIEDZA – zna i rozumie:

UMIEJĘTNOŚCI – potrafi:

  • Zasady obiegu informacji o bieżącej sytuacji ruchowoprzewozowej;
  • Instrukcje o prowadzeniu ruchu pociągów;
  • Zasady zawarte w instrukcji o postępowaniu w sprawach poważnych wypadków, wypadków i incydentów oraz trudności eksploatacyjnych na liniach kolejowych;
  • Regulaminy pracy zespołów szybkiego usuwania usterek i awarii;
  • Zasady dokumentowania zdarzeń na liniach kolejowych.
  • Informować dyżurnych ruchu zainteresowanych stacji o opóźnieniach pociągów pasażerskich i planowanych pociągach towarowych;
  • Przyjmować zgłoszenia o wypadkach i wydarzeniach kolejowych;
  • Oceniać kategorię zdarzenia i stosować odpowiednią procedurę postępowania;
  • Podejmować działania mające na celu minimalizację wpływu zdarzenia na ruch pociągów, zgodnie z instrukcjami;
  • Opisywać w systemie SEPE rodzaj zdarzenia, przyczyny powstania i podjęte działania.

Z5

Koordynowanie pracy osób związanych z przewozami pasażerskimi i towarowymi w warunkach wystąpienia utrudnień eksploatacyjnych

WIEDZA – zna i rozumie:

UMIEJĘTNOŚCI – potrafi:

  • Regulamin wewnętrzny dyspozytury w zakresie obowiązków i procedur postępowania;
  • Instrukcję o postępowaniu w sprawach poważnych wypadków, wypadków i incydentów w transporcie kolejowym;
  • Wyciągi z regulaminów wewnętrznych dyspozytur zakładów linii kolejowych z własnego obszaru działania;
  • Zasady zgłaszania użytkowników do systemu powiadamiania o wypadkach i wydarzeniach na kolei – „komunikatora SMS” oraz ich usuwania;
  • Instrukcję o zapewnieniu sprawności kolei w zimie;
  • Zasady komunikacji z dyspozytorami sąsiednich obszarów i przewoźników.
  • Przekazywać na bieżąco pozyskane od dyżurnych ruchu informacje o wypadkach, incydentach, wydarzeniach, usterkach elementów infrastruktury kolejowej, kradzieżach i dewastacji, do dyspozytora koordynatora;
  • Powiadamiać odpowiednie zespoły szybkiego usuwania usterek i awarii oraz koordynować prace związane z ich usuwaniem;
  • Powiadamiać dyspozytorów liniowych sąsiednich obszarów o utrudnieniach w prowadzeniu ruchu pociągów;
  • Współpracować z dyspozytorami przewoźników w zakresie podejmowania decyzji o zmianach w ruchu pociągów, ich obsługi oraz ewentualnym uruchomieniu komunikacji zastępczej;
  • Ustalać z uczestnikami procesu przewozowego 22 zasady prowadzenia ruchu pociągów, do momentu przywrócenia porządku zgodnego z rozkładem jazdy;
  • Powiadamiać dyżurnych ruchu o zmianach w kolejności przyjmowania i wyprawiania pociągów;
  • Realizować zadania procesu przewozowego w zimowych warunkach pogodowych.

Z6

Organizowanie ruchu pociągów w sytuacjach kryzysowych

WIEDZA – zna i rozumie:

UMIEJĘTNOŚCI – potrafi:

  • Zasady organizacji kolejowego systemu zarządzania kryzysowego w czasie wystąpienia zagrożeń oraz sytuacji kryzysowych na liniach kolejowych, budynkach i budowlach przeznaczonych do obsługi osób i rzeczy, zgodnie z obowiązującymi instrukcjami;
  • Zasady monitorowania bieżącej pracy eksploatacyjno-przewozowej i postępowania w czasie wystąpienia zagrożeń, sytuacji kryzysowych, innych wydarzeń na liniach kolejowych oraz w budynkach i budowlach przeznaczonych do obsługi osób i rzeczy, zgodnie z obowiązującymi instrukcjami;
  • Instrukcję o kolejowym ratownictwie technicznym;
  • Procedury reagowania kryzysowego (scenariusze działań) zawierające: działania na wypadek zaistnienia katastrof naturalnych, ataków terrorystycznych lub sabotażowych, strajków i protestów połączonych z blokadą torów i obiektów kolejowych.
  • Przekazywać do dyspozytury wyższego szczebla oraz kierownictwa dyspozytury informację o wystąpieniu sytuacji kryzysowej lub nadzwyczajnej;
  • Zapewniać obieg informacji o bieżącym stanie procesu eksploatacyjno-przewozowego na zarządzanym obszarze;
  • Wprowadzać doraźne zmiany w organizacji ruchu pociągów w zagrożonym rejonie;
  • Wprowadzać ograniczenia przewozowe lub wstrzymywać ruch pociągów, ze szczególnym uwzględnieniem przewozu osób i przesyłek TWR, PN i materiałów szczególnie niebezpiecznych (MSN) 7, w zagrożonym rejonie;
  • Opracowywać i wdrażać alternatywne sposoby prowadzenia ruchu pociągów;
  • Wydawać dyspozycje o zabezpieczeniu miejsca zdarzenia, a w razie potrzeby wezwać służby ratunkowe;
  • Powiadamiać wskazane w procedurach organy administracji rządowej i samorządowej oraz wskazane instytucje;
  • Przekazywać informacje i meldunki na zasadach określonych w procedurach.

Pracownik w zawodzie dyspozytor ruchu kolejowego powinien posiadać kompetencje społeczne niezbędne do prawidłowego i skutecznego wykonywania zadań zawodowych.

W szczególności pracownik jest gotów do:

  • Ponoszenia odpowiedzialności za podejmowane działania związane z nadzorem i koordynacją przydzielonych tras dla pociągów pasażerskich i towarowych.
  • Przestrzegania dyscypliny wynikającej z przepisów, regulaminów i poleceń przełożonych.
  • Wykonywania zadań ze szczególną sumiennością, wykorzystując swoją wiedzę, umiejętności i doświadczenie.
  • Wykazywania otwartości na zmiany w zakresie stosowanych metod i technik pracy.
  • Podejmowania trafnych decyzji, na podstawie analizy sytuacji oraz własnej wiedzy i doświadczenia.
  • Wykorzystywania narzędzi, wiedzy i pomysłów, w procesie rozwiązywania problemów.
  • Przekazywania niezbędnych informacji tak, aby inni mogli wykonywać swoje zadania w sposób jasny, logiczny, we właściwym czasie.
  • Skupiania wysiłku na sprawach najważniejszych, a jednocześnie dużej podzielności uwagi, ze względu na konieczność częstego wykonywania kilku czynności równocześnie.
  • Radzenia sobie ze stresem, zachowania spokoju w emocjonalnie trudnych sytuacjach.
  • Stosowania zasad kultury osobistej i zasad etyki zawodowej.

Pracownik powinien mieć zdolność właściwego wykonywania zadań zawodowych i predyspozycje do rozwoju zawodowego. Dlatego wymaga się od niego odpowiednich kompetencji kluczowych. Zostały one zilustrowane w formie profilu (rys. 1) ukazującego ważność kompetencji kluczowych dla zawodu dyspozytor ruchu kolejowego.

5 4 3 2 1 0 Umiejętność obsługi komputera i wykorzystania internetu Umiejętności matematyczne Umiejętność czytania ze zrozumieniem i pisania Sprawność motoryczna Planowanie i organizowanie pracy Wywieranie wpływu/przywództwo Komunikacja ustna Współpraca w zespole Rozwiązywanie problemów

Rys. 1. Profil kompetencji kluczowych dla zawodu dyspozytor ruchu kolejowego

Uwaga:

Wykaz kompetencji kluczowych opracowano na podstawie wykazu stosowanego w Międzynarodowym Badaniu Kompetencji Osób Dorosłych − projekt PIAAC (OECD).

Kompetencje zawodowe pracownika w zawodzie dyspozytor ruchu kolejowego nawiązują do opisów poziomów Polskiej Ramy Kwalifikacji.

Opis zawodu, zadań zawodowych i wymagań kompetencyjnych może stanowić materiał informacyjny dla przygotowania (lub aktualizacji) opisów kwalifikacji wprowadzanych do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji (ZSK). Więcej informacji:

Partnerzy

Na skróty

 Przejdź na górę