INFOdoradca+ Informacje o zawodach - Powiatowy Urząd Pracy w Leżajsku


INFOdoradca+ Informacje o zawodach

to materiały zawierające przede wszystkim: opis zawodu, opis kompetencji zawodowych, odniesienie do sytuacji zawodu na rynku pracy i możliwości doskonalenia zawodowego, a także możliwości zatrudnienia osób niepełnosprawnych w zawodzie.

Opisy zawodów powstają w ramach projektu „Rozwijanie, uzupełnienie i aktualizacja informacji o zawodach oraz jej upowszechnienie za pomocą nowoczesnych narzędzi komunikacji – INFODORADCA+". Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego, Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój, Oś priorytetowa II Efektywne polityki publiczne dla rynku pracy, gospodarki i edukacji, Działanie 2.4 Modernizacja publicznych i niepublicznych służb zatrudnienia oraz lepsze dostosowanie ich do potrzeb rynku pracy.

Więcej informacji o projekcie na stronie infodoradca.edu.pl
Lista 1000 zawodów opisywanych w projekcie INFODORADCA+

INFOdoradca+ Informacje o zawodach

Mediator sądowy

Kod: 263507

7. Słownik

Nazwa pojęciaDefinicja pojęcia
Awans zawodowy

Wyróżnia się dwa podstawowe rodzaje awansu – pionowy oraz poziomy. Awans pionowy oznacza zmianę stanowiska na wyższe w hierarchii przedsiębiorstwa/organizacji oraz przyznanie wyższego wynagrodzenia i poszerzenie uprawnień, np. awans polegający na osiągnięciu wyższego stopnia wymagań formalnych w policji, w wojsku, mianowanie na wyższy stopień – awans nauczycielski. Awans poziomy oznacza zmianę stanowiska niepociągającą za sobą zmiany pozycji pracownika w hierarchii firmy, np. objęcie dodatkowego stanowiska przez pracownika, powierzenie nowych zadań, rozszerzenie uprawnień i zakresu podejmowanych decyzji.

Czynności zawodowe

Są to działania podejmowane w ramach zadania zawodowego i dające efekt w postaci realizacji celu przewidzianego w zadaniu zawodowym.

Edukacja formalna

Kształcenie realizowane przez publiczne i niepubliczne szkoły oraz inne podmioty systemu oświaty, uczelnie oraz inne podmioty systemu szkolnictwa wyższego, w ramach programów, które prowadzą do uzyskania kwalifikacji pełnych oraz kwalifikacji nadawanych po ukończeniu studiów podyplomowych (zgodnie z ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym) albo kwalifikacje w zawodzie (zgodnie z przepisami oświatowymi).

Edukacja pozaformalna

Kształcenie i szkolenie realizowane w ramach programów, które nie prowadzą do uzyskania kwalifikacji pełnych lub kwalifikacji właściwych dla edukacji formalnej.

Efekty uczenia się

Wiedza, umiejętności oraz kompetencje społeczne nabyte w procesie uczenia się (w ramach edukacji formalnej, edukacji pozaformalnej lub poprzez uczenie się nieformalne).

Europejskie Ramy Kwalifikacji (ERK)

Przyjęta w Unii Europejskiej struktura i opis poziomów kwalifikacji umożliwiające porównanie kwalifikacji uzyskiwanych w różnych państwach. W ERK wyróżniono 8 poziomów kwalifikacji opisywanych za pomocą efektów uczenia się (wiedza, umiejętności i kompetencje). ERK stanowi układ odniesienia do krajowych ram kwalifikacji w tym do PRK.

Kody niepełnosprawności

Są symbolami rodzaju schorzenia, które ma decydujący wpływ na to, do jakich prac osoba niepełnosprawna może być kierowana, a do jakich nie powinna ze względu na jej zdrowie i skuteczność pracy na danym stanowisku. Podstawowe kody niepełnosprawności:

01-U upośledzenie umysłowe,

02-P choroby psychiczne,

03-L zaburzenia głosu, mowy i choroby słuchu,

04-O choroby narządu wzroku,

05-R upośledzenie narządu ruchu,

06-E epilepsja,

07-S choroby układu oddechowego i krążenia,

08-T choroby układu pokarmowego,

09-M choroby układu moczowo-płciowego,

10-N choroby neurologiczne,

11-I inne, w tym schorzenia: endokrynologiczne, metaboliczne, zaburzenia enzymatyczne, choroby zakaźne i odzwierzęce, zeszpecenia, choroby układu krwiotwórczego,

12-C całościowe zaburzenia rozwojowe.

Kompetencje społeczne

Jest to rozwinięta w toku uczenia się zdolność kształtowania własnego rozwoju oraz autonomicznego i odpowiedzialnego uczestniczenia w życiu zawodowym i społecznym, z uwzględnieniem etycznego kontekstu własnego postępowania.

Kompetencje kluczowe

Są to kompetencje (połączenie wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych) potrzebne w życiu zawodowym i pozazawodowym oraz do bycia aktywnym obywatelem, integracji społecznej i zatrudnienia. Na potrzeby opracowania informacji o zawodach wyróżniono 9 kompetencji, które zostały wybrane i pogrupowane ze zbioru 15 kompetencji kluczowych wyodrębnionych w Międzynarodowym Badaniu Kompetencji Osób Dorosłych - Projekt PIAAC, prowadzonym cyklicznie przez OECD.

Kompetencja zawodowa

Jest to układ wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych niezbędnych do wykonywania, w ramach wydzielonego zakresu pracy w zawodzie zestawu zadań zawodowych. Posiadanie jednej lub kilku kompetencji zawodowych powinno umożliwić zatrudnienie, na co najmniej jednym stanowisku pracy w zawodzie.

Kwalifikacja

Oznacza zestaw efektów uczenia się w zakresie wiedzy, umiejętności oraz kompetencji społecznych nabytych w edukacji formalnej, edukacji pozaformalnej lub poprzez uczenie się nieformalne, zgodnych z ustalonymi dla danej kwalifikacji wymaganiami, których osiągnięcie zostało sprawdzone w procesie walidacji oraz formalnie potwierdzone przez uprawniony podmiot certyfikujący. W Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji wyodrębniono 4 rodzaje kwalifikacji: pełne, cząstkowe, rynkowe i uregulowane.

Polska Rama Kwalifikacji (PRK)

Opis ośmiu wyodrębnionych w Polsce poziomów kwalifikacji odpowiadających odpowiednim poziomom Europejskich Ram Kwalifikacji, sformułowany za pomocą ogólnych charakterystyk efektów uczenia się dla kwalifikacji na poszczególnych poziomach, ujętych w kategoriach wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych.

Potwierdzanie kompetencji

Jest to proces polegający na sprawdzeniu, czy kompetencje wymagane dla danej kwalifikacji zostały osiągnięte. Terminy o podobnym znaczeniu: „walidacja”, „egzaminowanie”. Proces ten prowadzi do certyfikacji - wydania przez upoważnioną instytucję „dyplomu”, „świadectwa”,

„certyfikatu”.

Sektorowa Rama Kwalifikacji (SRK)

Opis poziomów kwalifikacji funkcjonujących w danym sektorze lub branży; poziomy Sektorowych Ram Kwalifikacji odpowiadają odpowiednim poziomom Polskiej Ramy Kwalifikacji.

Sprawności sensomotoryczne

Są to sprawności związane z funkcjonowaniem narządów zmysłów (wzroku, słuchu, smaku, powonienia, dotyku) oraz narządu ruchu (sprawność rąk, precyzja ruchów rąk, sprawność nóg, koordynacja wzrokowo-ruchowa itp.).

Stanowisko pracy

Jest to miejsce pracy w strukturze organizacyjnej, np. przedsiębiorstwa, instytucji, organizacji, w ramach którego pracownik wykonuje zadania zawodowe stale lub okresowo. Do prawidłowego wykonywania zadań na danym stanowisku pracy konieczne jest posiadanie wiedzy, umiejętności oraz kompetencji społecznych właściwych dla kompetencji zawodowych wyodrębnionych w zawodzie.

Tytuł zawodowy

Jest przyznawany osobie, która udowodniła, że posiada określony zasób wiedzy i umiejętności potrzebny do wykonywania danego zawodu. W niektórych grupach zawodowych (technicy, lekarze, rzemieślnicy) istnieją ustawowo zadekretowane nazwy i hierarchie tych tytułów, podczas gdy w innych nie ma takich systemów. Przykładowo tytuły zawodowe uzyskiwane w szkołach i placówkach oświaty to: robotnik wykwalifikowany i technik, w rzemiośle: uczeń, czeladnik, mistrz, w kulturze fizycznej: trener, instruktor, menedżer sportu.

Umiejętności

Jest to przyswojona w procesie uczenia się zdolność do wykonywania zadań i rozwiązywania problemów właściwych dla dziedziny uczenia się lub działalności zawodowej.

Uprawnienia zawodowe

Oznaczają posiadanie prawa do wykonywania czynności zawodowych (zawodu), do których dostęp jest ograniczony poprzez przepisy prawne przewidujące konieczność posiadania odpowiedniego wykształcenia, spełnienia wymagań kwalifikacyjnych lub innych dodatkowych wymagań.

Uczenie się nieformalne

Uzyskiwanie efektów uczenia się poprzez różnego rodzaju aktywność poza edukacją formalną i edukacją pozaformalną, w tym poprzez samouczenie się i doświadczenie uzyskane w pracy.

Walidacja

Oznacza sprawdzenie, czy osoba ubiegająca się o nadanie określonej kwalifikacji, niezależnie od sposobu uczenia się (edukacja formalna, pozaformalna i uczenie się nieformalne) tej osoby, osiągnęła wyodrębnioną część lub całość efektów uczenia się wymaganych dla tej kwalifikacji.

Wiedza

Jest to zbiór opisów obiektów i faktów, zasad, teorii oraz praktyk przyswojonych w procesie uczenia się, odnoszących się do dziedziny uczenia się lub działalności zawodowej.

Wykształcenie

Oznacza rezultat procesu kształcenia w zakresie ogólnym i specjalistycznym, charakteryzowany na podstawie:

  • poziomu wykształcenia odpowiadającego poziomowi ukończonej szkoły (np. wykształcenie: podstawowe, gimnazjalne, ponadpodstawowe, ponadgimnazjalne, czeladnicze, policealne, wyższe (pierwszy, drugi i trzeci stopień),
  • profilu wykształcenia (ukończonej szkoły) lub dziedziny wykształcenia (kierunek lub kierunek i specjalność ukończonej szkoły wyższej lub wyższej szkoły zawodowej).
Zadanie zawodowe

Jest to logiczny wycinek lub etap pracy w ramach zawodu o wyraźnie określonym początku i końcu wykonywany na stanowisku pracy. Na zadanie zawodowe składa się układ czynności zawodowych powiązanych jednym celem, kończący się określonym wytworem, usługą lub istotną decyzją. W wyniku podziału pracy każdy zawód różni się wykonywanymi zadaniami, na które składają się czynności zawodowe.

Zawód

Jest to zbiór zadań zawodowych wyodrębnionych w wyniku społecznego podziału pracy, wykonywanych przez poszczególne osoby i wymagających odpowiednich kwalifikacji i kompetencji (wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych), zdobytych w wyniku kształcenia lub praktyki. Wykonywanie zawodu stanowi źródło utrzymania.

Zintegrowany System Kwalifikacji (ZSK)

Wyodrębniona część Krajowego Systemu Kwalifikacji, w której obowiązują określone w ustawie standardy opisywania kwalifikacji oraz przypisywania poziomu Polskiej Ramy Kwalifikacji do kwalifikacji, zasady włączania kwalifikacji do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji i ich ewidencjonowania w Zintegrowanym Rejestrze Kwalifikacji (ZRK), a także zasady i standardy certyfikowania kwalifikacji oraz zapewniania jakości nadawania kwalifikacji.

Informacje o ZSK są dostępne pod adresem: https://www.kwalifikacje.gov.pl/

Zintegrowany Rejestr Kwalifikacji (ZRK)

Rejestr publiczny prowadzony w systemie teleinformatycznym, ewidencjonujący kwalifikacje włączone do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji. Informacje o ZRK są dostępne pod adresem: https://rejestr.kwalifikacje.gov.pl/

Lp.

Nazwa pojęcia

Definicja

Źródło

1. Alternatywne sposoby rozwiązywania sporów

Pod tym pojęciem (ang. ADR – Alternative Dispute Resolution) rozumie się wszelkie możliwości postępowania w sporze. Głównym ich założeniem jest pozasądowe rozwiązywanie konfliktów. Wśród metod rozwiązywania sporów wyodrębnia się: negocjacje, mediacje oraz arbitraż.

https://www.infor.pl/prawo/w-sadzie/sady-polubowne/258337,Alternatywne-sposoby-rozwiazywania-sporow.html

[dostęp: 31.10.2018]

2. Flipchart

Spięte arkusze papieru dużego formatu, używane do prezentacji zapisanych na nich wykresów, ilustracji itp.

https://sjp.pwn.pl/sjp/flipchart;2558113.html

[dostęp: 31.10.2018]

3. Korzystanie w pełni z praw publicznych

Osoba korzysta z pełni praw publicznych, jeśli nie została pozbawiona praw publicznych, to znaczy nie zastosowano wobec niej środka karnego z obszaru polskiego prawa karnego, polegającego na utracie czynnego i biernego prawa wyborczego do sejmu, senatu i organów samorządu terytorialnego, prawa do udziału w wymiarze sprawiedliwości, pełnienia funkcji związanych ze szczególną odpowiedzialnością w organach i instytucjach państwowych i organizacjach społecznych, a także na utracie posiadanego stopnia wojsk., orderów, odznaczeń i tytułów honorowych.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki na podstawie:

https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/pozbawienie-praw-publicznych;3961359.html

[dostęp: 31.10.2018]

4. Mediacja

Pośredniczenie w sporze mające na celu ułatwienie stronom dojście do porozumienia.

https://sjp.pwn.pl/szukaj/mediacja.html

[dostęp: 31.10.2018]

5. Mediacja ewaluatywna

Polega na aktywnej roli mediatora w sugerowaniu stronom, w którym kierunku mogą szukać rozwiązania, a czasem nawet podawaniu im różnych, gotowych scenariuszy. Część mediatorów uznaje ją za zaprzeczenie idei mediacji, inni z kolei wskazują, że w ramach neutralności mediatora strony sporu mogą oczekiwać, że mediator pomoże im wskazać kierunki rozwiązań w oparciu o swoje doświadczenie.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki na podstawie:

https://www.swps.pl/centrum-prasowe/informacje-prasowe/17434-co-moze-mediator

[dostęp: 31.10.2018]

6. Mediacja facylitatywna

Rolą mediatora jest w tym przypadku ułatwienie komunikacji między stronami. Mediator zadaje pytania, poszerza pole rozważań i negocjacji. Głównym zadaniem jest dbanie o atmosferę rozmów, aby strony swobodnie wypracowywały porozumienie. Pozornie aktywność mediatora w formułowaniu propozycji jest mniej widoczna niż w przypadku mediacji ewaluatywnej. Skuteczność tej metody polega jednak na tym, że mediator, zadając stronom odpowiednie pytania, sprawia, że to one same dokonują oceny rozwiązań, mając poczucie, że jest to efekt ich pracy.

https://www.swps.pl/centrum-prasowe/informacje-prasowe/17434-co-moze-mediator

[dostęp: 31.10.2018]

7. Mediacja wahadłowa

Rodzaj mediacji możliwej do zastosowania w przypadku, gdy strony nie chcą pozostawać w osobistej styczności. W mediacji wahadłowej mediator spotyka się z każdą stroną na osobności.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki na podstawie:

http://www.slupsk.so.gov.pl/download/wystapienia-prelegentow-ustka-konferencja--pazdziernik-2010-www.pdf

[dostęp: 31.10.2018]

8. Najlepsza alternatywa do wynegocjowanego porozumienia (ang. BATNA – Best Alternative To a Negotiated Agreement)

Rozwiązanie alternatywne, które negocjujący podejmie, gdy w wyniku przebiegu negocjacji nie dojdzie do żadnego porozumienia, lub jedyne porozumienie możliwe do osiągnięcia będzie nieakceptowalne przez tego negocjatora.

Fisher R., Ury W., Patton B.: Dochodząc do TAK. Negocjowanie bez poddawania się. Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 2013

9. Nieletni

Osoba, która popełniła czyn zabroniony przez ustawę karną przed ukończeniem określonego wieku (w Polsce 17 lat).

https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/nieletni;3947324.html

[dostęp: 31.10.2018]

10. Oskarżony

Osoba fizyczna, której zarzuca się popełnienie przestępstwa, i przeciw której został wniesiony akt oskarżenia, także osoba, przeciw której złożono wniosek do sądu o warunkowe umorzenie postępowania.

https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/oskarzony;3952227.html

[dostęp: 31.10.2018]

11. Podejrzany

Osoba fizyczna, wobec której jest prowadzone dochodzenie lub śledztwo i wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów w toczącym się postępowaniu przygotowawczym. Po wniesieniu aktu oskarżenia podejrzany staje się oskarżonym.

https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/podejrzany;3958759.html

[dostęp: 31.10.2018]

12. Postanowienie sądu

Orzeczenie sądu niebędące wyrokiem, zaskarżalne w drodze zażalenia.

https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/postanowienie-sadu;3960880.html

[dostęp: 31.10.2018]

13. Prawo administracyjne

Dział prawa zaliczany do prawa publicznego, obejmujący ogół norm regulujących organizację i zachowanie się administracji publicznej oraz zachowanie się osób fizycznych i innych podmiotów w zakresie nie unormowanym przez przepisy należące do innych działów prawa.

https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/prawo-administracyjne;3961837.html

[dostęp: 31.10.2018]

14. Prawo cywilne

Zespół norm prawnych regulujących stosunki majątkowe oraz związane z nimi stosunki niemajątkowe między równorzędnymi podmiotami.

https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/prawo-cywilne;3961841.html

[dostęp: 31.10.2018]

15. Prawo gospodarcze

Określany zwyczajowo zbiór norm prawnych traktujących o funkcjonowaniu gospodarki państwa i stosunków gospodarczych pomiędzy osobami fizycznymi i prawnymi, a także między innymi podmiotami, które mogą być podmiotem stosunków gospodarczych.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki na podstawie: Mróz T., Stec M. (red.): Prawo gospodarcze prywatne. C.H. Beck, Warszawa 2005 oraz Strzyczkowski K.: Prawo gospodarcze publiczne. Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2007

16. Prawo karne

Dziedzina prawa określająca czyny będące przestępstwami, grożące za popełnienie przestępstw kary i środki karne oraz środki zabezpieczające, stosowane w związku z naruszeniem prawa karnego, a także zasady odpowiedzialności karnej.

https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/prawo-karne;3961860.html

[dostęp: 31.10.2018]

17. Prawo pracy

Dziedzina prawa regulująca przede wszystkim prawa i obowiązki pracowników i pracodawców (stosunki pracy).

https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/prawo-pracy;3961894.html

[dostęp: 31.10.2018]

18. Prawo rodzinne i opiekuńcze

Dział prawa cywilnego zawierający normy prawne regulujące majątkowe i osobiste stosunki, które wynikają z zawarcia małżeństwa, także stosunki będące wynikiem istnienia pokrewieństwa, powinowactwa oraz przysposobienia.

https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/prawo-rodzinne;3961900.html

[dostęp: 31.10.2018]

19. Prawomocność

Cecha prawnego orzeczenia polegająca na tym, że nie może ono być zmienione lub uchylone zwykłymi środkami odwoławczymi.

https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/kasacja;3920857.html [dostęp: 31.10.2018]

20. Procedura mediacyjna

Schemat postępowania mediatora zgodnie ze strukturą działania, którą należy przyjąć, aby zwiększyć prawdopodobieństwo osiągnięcia porozumienia. Procedurę mediacji charakteryzuje to, że jest ona poufna, praktyczna i ma charakter interwencji. Ponadto jest całkowicie dobrowolna, oparta na wspólnym ustaleniu faktów, kładzie nacisk na rozumienie sytuacji związanej z podejmowaniem decyzji i rozwiązywaniem problemów.

http://tz.skn.tu.koszalin.pl/dariabernas.pdf

[dostęp: 31.10.2018]

21. Przestępstwo

Zawiniony czyn człowieka, bezprawny, zabroniony pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia. Według prawa polskiego czyn, którego społ. szkodliwość jest znikoma, nie stanowi przestępstwa. Rodzaje przestępstw wymienia polski Kodeks karny.

https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/przestepstwo;3963639.html

[dostęp: 31.10.2018]

22. Przestępstwo skarbowe

Czyn społecznie szkodliwy w stopniu większym niż znikomy, zawiniony, zabroniony pod groźbą kary grzywny w stawkach dziennych, kary ograniczenia wolności lub kary pozbawienia wolności przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia na zasadach określonych w Kodeksie karnym skarbowym.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki na podstawie Ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1958), http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20180001958/U/D20181958Lj.pdf

[dostęp: 31.10.2018]

23. Rękojmia

Poręczenie, zagwarantowanie czegoś; też: zapewnienie o czymś, przyrzeczenie czegoś.

https://sjp.pwn.pl/sjp/rekojmia;2515379.html

[dostęp: 31.10.2018]

24. Strona procesowa

W prawie procesowym podmioty procesu, bezpośrednio zainteresowane jego ostatecznym wynikiem. W procesie cywilnym — powód i pozwany, w procesie karnym — oskarżyciel (publiczny, prywatny lub posiłkowy), powód cywilny i oskarżony.

https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/strona-procesowa;3980421.html

[dostęp: 31.10.2018]

25. Ugoda

Umowa, na mocy której strony w drodze wzajemnych ustępstw likwidują istniejący lub mogący powstać spór czy niepewność co do roszczeń wynikających z istniejącego między nimi stosunku prawnego.

https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/ugoda;3990855.html

[dostęp: 31.10.2018]

26. Wyrok

Orzeczenie sądu, co do istoty sprawy kończące postępowanie w sprawie, wydane (z reguły) po przeprowadzeniu rozprawy.

https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/wyrok;3998978.html

[dostęp: 31.10.2018]

27. Zdolność do czynności prawnych

Zdolność określonej osoby do nabywania praw i zaciągania zobowiązań we własnym imieniu za pomocą czynności prawnych. Według prawa polskiego pełną zdolność do czynności prawnych ma pełnoletnia i nieubezwłasnowolniona osoba fizyczna; ograniczoną zdolność do czynności prawnych ma osoba małoletnia po ukończeniu 13 lat albo osoba częściowo ubezwłasnowolniona. Pozbawiona zdolności do czynności prawnych jest osoba, która nie ukończyła 13 lat albo jest całkowicie ubezwłasnowolniona.

https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/zdolnosc-do-czynnosci-prawnych;4000893.html

[dostęp: 31.10.2018]

Partnerzy

Na skróty

 Przejdź na górę