INFOdoradca+ Informacje o zawodach - Powiatowy Urząd Pracy w Leżajsku


INFOdoradca+ Informacje o zawodach

to materiały zawierające przede wszystkim: opis zawodu, opis kompetencji zawodowych, odniesienie do sytuacji zawodu na rynku pracy i możliwości doskonalenia zawodowego, a także możliwości zatrudnienia osób niepełnosprawnych w zawodzie.

Opisy zawodów powstają w ramach projektu „Rozwijanie, uzupełnienie i aktualizacja informacji o zawodach oraz jej upowszechnienie za pomocą nowoczesnych narzędzi komunikacji – INFODORADCA+". Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego, Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój, Oś priorytetowa II Efektywne polityki publiczne dla rynku pracy, gospodarki i edukacji, Działanie 2.4 Modernizacja publicznych i niepublicznych służb zatrudnienia oraz lepsze dostosowanie ich do potrzeb rynku pracy.

Więcej informacji o projekcie na stronie infodoradca.edu.pl
Lista 1000 zawodów opisywanych w projekcie INFODORADCA+

INFOdoradca+ Informacje o zawodach

Maszynista

Kod: 831104

7. Słownik

Nazwa pojęciaDefinicja pojęcia
Awans zawodowy

Wyróżnia się dwa podstawowe rodzaje awansu – pionowy oraz poziomy. Awans pionowy oznacza zmianę stanowiska na wyższe w hierarchii przedsiębiorstwa/organizacji oraz przyznanie wyższego wynagrodzenia i poszerzenie uprawnień, np. awans polegający na osiągnięciu wyższego stopnia wymagań formalnych w policji, w wojsku, mianowanie na wyższy stopień – awans nauczycielski. Awans poziomy oznacza zmianę stanowiska niepociągającą za sobą zmiany pozycji pracownika w hierarchii firmy, np. objęcie dodatkowego stanowiska przez pracownika, powierzenie nowych zadań, rozszerzenie uprawnień i zakresu podejmowanych decyzji.

Czynności zawodowe

Są to działania podejmowane w ramach zadania zawodowego i dające efekt w postaci realizacji celu przewidzianego w zadaniu zawodowym.

Edukacja formalna

Kształcenie realizowane przez publiczne i niepubliczne szkoły oraz inne podmioty systemu oświaty, uczelnie oraz inne podmioty systemu szkolnictwa wyższego, w ramach programów, które prowadzą do uzyskania kwalifikacji pełnych oraz kwalifikacji nadawanych po ukończeniu studiów podyplomowych (zgodnie z ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym) albo kwalifikacje w zawodzie (zgodnie z przepisami oświatowymi).

Edukacja pozaformalna

Kształcenie i szkolenie realizowane w ramach programów, które nie prowadzą do uzyskania kwalifikacji pełnych lub kwalifikacji właściwych dla edukacji formalnej.

Efekty uczenia się

Wiedza, umiejętności oraz kompetencje społeczne nabyte w procesie uczenia się (w ramach edukacji formalnej, edukacji pozaformalnej lub poprzez uczenie się nieformalne).

Europejskie Ramy Kwalifikacji (ERK)

Przyjęta w Unii Europejskiej struktura i opis poziomów kwalifikacji umożliwiające porównanie kwalifikacji uzyskiwanych w różnych państwach. W ERK wyróżniono 8 poziomów kwalifikacji opisywanych za pomocą efektów uczenia się (wiedza, umiejętności i kompetencje). ERK stanowi układ odniesienia do krajowych ram kwalifikacji w tym do PRK.

Kody niepełnosprawności

Są symbolami rodzaju schorzenia, które ma decydujący wpływ na to, do jakich prac osoba niepełnosprawna może być kierowana, a do jakich nie powinna ze względu na jej zdrowie i skuteczność pracy na danym stanowisku. Podstawowe kody niepełnosprawności:

01-U upośledzenie umysłowe,

02-P choroby psychiczne,

03-L zaburzenia głosu, mowy i choroby słuchu,

04-O choroby narządu wzroku,

05-R upośledzenie narządu ruchu,

06-E epilepsja,

07-S choroby układu oddechowego i krążenia,

08-T choroby układu pokarmowego,

09-M choroby układu moczowo-płciowego,

10-N choroby neurologiczne,

11-I inne, w tym schorzenia: endokrynologiczne, metaboliczne, zaburzenia enzymatyczne, choroby zakaźne i odzwierzęce, zeszpecenia, choroby układu krwiotwórczego,

12-C całościowe zaburzenia rozwojowe.

Kompetencje społeczne

Jest to rozwinięta w toku uczenia się zdolność kształtowania własnego rozwoju oraz autonomicznego i odpowiedzialnego uczestniczenia w życiu zawodowym i społecznym, z uwzględnieniem etycznego kontekstu własnego postępowania.

Kompetencje kluczowe

Są to kompetencje (połączenie wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych) potrzebne w życiu zawodowym i pozazawodowym oraz do bycia aktywnym obywatelem, integracji społecznej i zatrudnienia. Na potrzeby opracowania informacji o zawodach wyróżniono 9 kompetencji, które zostały wybrane i pogrupowane ze zbioru 15 kompetencji kluczowych wyodrębnionych w Międzynarodowym Badaniu Kompetencji Osób Dorosłych - Projekt PIAAC, prowadzonym cyklicznie przez OECD.

Kompetencja zawodowa

Jest to układ wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych niezbędnych do wykonywania, w ramach wydzielonego zakresu pracy w zawodzie zestawu zadań zawodowych. Posiadanie jednej lub kilku kompetencji zawodowych powinno umożliwić zatrudnienie, na co najmniej jednym stanowisku pracy w zawodzie.

Kwalifikacja

Oznacza zestaw efektów uczenia się w zakresie wiedzy, umiejętności oraz kompetencji społecznych nabytych w edukacji formalnej, edukacji pozaformalnej lub poprzez uczenie się nieformalne, zgodnych z ustalonymi dla danej kwalifikacji wymaganiami, których osiągnięcie zostało sprawdzone w procesie walidacji oraz formalnie potwierdzone przez uprawniony podmiot certyfikujący. W Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji wyodrębniono 4 rodzaje kwalifikacji: pełne, cząstkowe, rynkowe i uregulowane.

Polska Rama Kwalifikacji (PRK)

Opis ośmiu wyodrębnionych w Polsce poziomów kwalifikacji odpowiadających odpowiednim poziomom Europejskich Ram Kwalifikacji, sformułowany za pomocą ogólnych charakterystyk efektów uczenia się dla kwalifikacji na poszczególnych poziomach, ujętych w kategoriach wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych.

Potwierdzanie kompetencji

Jest to proces polegający na sprawdzeniu, czy kompetencje wymagane dla danej kwalifikacji zostały osiągnięte. Terminy o podobnym znaczeniu: „walidacja”, „egzaminowanie”. Proces ten prowadzi do certyfikacji - wydania przez upoważnioną instytucję „dyplomu”, „świadectwa”,

„certyfikatu”.

Sektorowa Rama Kwalifikacji (SRK)

Opis poziomów kwalifikacji funkcjonujących w danym sektorze lub branży; poziomy Sektorowych Ram Kwalifikacji odpowiadają odpowiednim poziomom Polskiej Ramy Kwalifikacji.

Sprawności sensomotoryczne

Są to sprawności związane z funkcjonowaniem narządów zmysłów (wzroku, słuchu, smaku, powonienia, dotyku) oraz narządu ruchu (sprawność rąk, precyzja ruchów rąk, sprawność nóg, koordynacja wzrokowo-ruchowa itp.).

Stanowisko pracy

Jest to miejsce pracy w strukturze organizacyjnej, np. przedsiębiorstwa, instytucji, organizacji, w ramach którego pracownik wykonuje zadania zawodowe stale lub okresowo. Do prawidłowego wykonywania zadań na danym stanowisku pracy konieczne jest posiadanie wiedzy, umiejętności oraz kompetencji społecznych właściwych dla kompetencji zawodowych wyodrębnionych w zawodzie.

Tytuł zawodowy

Jest przyznawany osobie, która udowodniła, że posiada określony zasób wiedzy i umiejętności potrzebny do wykonywania danego zawodu. W niektórych grupach zawodowych (technicy, lekarze, rzemieślnicy) istnieją ustawowo zadekretowane nazwy i hierarchie tych tytułów, podczas gdy w innych nie ma takich systemów. Przykładowo tytuły zawodowe uzyskiwane w szkołach i placówkach oświaty to: robotnik wykwalifikowany i technik, w rzemiośle: uczeń, czeladnik, mistrz, w kulturze fizycznej: trener, instruktor, menedżer sportu.

Umiejętności

Jest to przyswojona w procesie uczenia się zdolność do wykonywania zadań i rozwiązywania problemów właściwych dla dziedziny uczenia się lub działalności zawodowej.

Uprawnienia zawodowe

Oznaczają posiadanie prawa do wykonywania czynności zawodowych (zawodu), do których dostęp jest ograniczony poprzez przepisy prawne przewidujące konieczność posiadania odpowiedniego wykształcenia, spełnienia wymagań kwalifikacyjnych lub innych dodatkowych wymagań.

Uczenie się nieformalne

Uzyskiwanie efektów uczenia się poprzez różnego rodzaju aktywność poza edukacją formalną i edukacją pozaformalną, w tym poprzez samouczenie się i doświadczenie uzyskane w pracy.

Walidacja

Oznacza sprawdzenie, czy osoba ubiegająca się o nadanie określonej kwalifikacji, niezależnie od sposobu uczenia się (edukacja formalna, pozaformalna i uczenie się nieformalne) tej osoby, osiągnęła wyodrębnioną część lub całość efektów uczenia się wymaganych dla tej kwalifikacji.

Wiedza

Jest to zbiór opisów obiektów i faktów, zasad, teorii oraz praktyk przyswojonych w procesie uczenia się, odnoszących się do dziedziny uczenia się lub działalności zawodowej.

Wykształcenie

Oznacza rezultat procesu kształcenia w zakresie ogólnym i specjalistycznym, charakteryzowany na podstawie:

  • poziomu wykształcenia odpowiadającego poziomowi ukończonej szkoły (np. wykształcenie: podstawowe, gimnazjalne, ponadpodstawowe, ponadgimnazjalne, czeladnicze, policealne, wyższe (pierwszy, drugi i trzeci stopień),
  • profilu wykształcenia (ukończonej szkoły) lub dziedziny wykształcenia (kierunek lub kierunek i specjalność ukończonej szkoły wyższej lub wyższej szkoły zawodowej).
Zadanie zawodowe

Jest to logiczny wycinek lub etap pracy w ramach zawodu o wyraźnie określonym początku i końcu wykonywany na stanowisku pracy. Na zadanie zawodowe składa się układ czynności zawodowych powiązanych jednym celem, kończący się określonym wytworem, usługą lub istotną decyzją. W wyniku podziału pracy każdy zawód różni się wykonywanymi zadaniami, na które składają się czynności zawodowe.

Zawód

Jest to zbiór zadań zawodowych wyodrębnionych w wyniku społecznego podziału pracy, wykonywanych przez poszczególne osoby i wymagających odpowiednich kwalifikacji i kompetencji (wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych), zdobytych w wyniku kształcenia lub praktyki. Wykonywanie zawodu stanowi źródło utrzymania.

Zintegrowany System Kwalifikacji (ZSK)

Wyodrębniona część Krajowego Systemu Kwalifikacji, w której obowiązują określone w ustawie standardy opisywania kwalifikacji oraz przypisywania poziomu Polskiej Ramy Kwalifikacji do kwalifikacji, zasady włączania kwalifikacji do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji i ich ewidencjonowania w Zintegrowanym Rejestrze Kwalifikacji (ZRK), a także zasady i standardy certyfikowania kwalifikacji oraz zapewniania jakości nadawania kwalifikacji.

Informacje o ZSK są dostępne pod adresem: https://www.kwalifikacje.gov.pl/

Zintegrowany Rejestr Kwalifikacji (ZRK)

Rejestr publiczny prowadzony w systemie teleinformatycznym, ewidencjonujący kwalifikacje włączone do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji. Informacje o ZRK są dostępne pod adresem: https://rejestr.kwalifikacje.gov.pl/

Lp.

Nazwa pojęcia

Definicja

Źródło

1. Alarm

Sygnał alarmowy nadawany przez pojazd trakcyjny drogą dźwiękową i świetlną.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki na podstawie wewnętrznych instrukcji przewoźników kolejowych.

Instrukcja dla maszynisty pojazdu trakcyjnego Bt-1 PKP Intercity S.A.

2. Baczność

Sygnał ostrzegawczy nadawany przez pojazd trakcyjny drogą dźwiękową.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki na podstawie wewnętrznych instrukcji przewoźników kolejowych.

Instrukcja dla maszynisty pojazdu trakcyjnego Bt-1 PKP Intercity S.A.

3. Infrastruktura kolejowa

Linie kolejowe oraz inne budowle, budynki i urządzenia wraz z zajętymi pod nie gruntami, usytuowane na obszarze kolejowym, przeznaczone do zarządzania, obsługi przewozu osób i rzeczy, a także utrzymania niezbędnego w tym celu majątku zarządcy infrastruktury.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki na podstawie wewnętrznych instrukcji przewoźników kolejowych.

Instrukcja o prowadzeniu ruchu pociągów Ir-1 PKP PLK

4. Instrukcja o prowadzeniu ruchu kolejowego

Przepisy dotyczące bezpieczeństwa ruchu kolejowego regulujące zasady postępowania w zakresie zapobiegania zdarzeniom i sytuacjom potencjalnie niebezpiecznym.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki na podstawie wewnętrznych instrukcji przewoźników kolejowych.

Instrukcja o prowadzeniu ruchu pociągów Ir-1 PKP PLK

5. Karta znajomości szlaków i odcinków kolejowych

Karta, w której rejestrowana jest znajomość danego odcinka kolejowego.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki na podstawie wewnętrznych instrukcji przewoźników kolejowych.

Instrukcja dla zespołu drużyn konduktorskich w zakresie obsługi pociągów pasażerskich uruchamianych przez

,,PKP Intercity” S.A. (Br – 21)

6. Książka pokładowa

Książka znajdująca się w pojeździe trakcyjnym, w której maszynista dokonuje zapisów zidentyfikowanych usterek oraz pracownicy zaplecza technicznego dokonują wpisów dotyczących przeglądów technicznych.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki na podstawie wewnętrznych instrukcji przewoźników kolejowych.

Instrukcja dla maszynisty pojazdu trakcyjnego Bt-1 PKP Intercity S.A.

7. Ogłoszenie

Forma przekazania zarządzeń, decyzji, poleceń i informacji przekazywanych do wiadomości maszynistom.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki na podstawie wewnętrznych instrukcji przewoźników kolejowych.

Instrukcja o prowadzeniu ruchu pociągów Ir-1 PKP PLK

8. Pojazd kolejowy

Pojazd przystosowany i skonstruowany do poruszania się na własnych kołach po torach kolejowych.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki na podstawie wewnętrznych instrukcji przewoźników kolejowych.

Instrukcja dla maszynisty pojazdu trakcyjnego Bt-1 PKP Intercity S.A.

9. Pojazd trakcyjny

Pojazd kolejowy, który posiada własny napęd np.: lokomotywy parowe, elektryczne, spalinowe oraz autobusy szynowe itp.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki na podstawie wewnętrznych instrukcji przewoźników kolejowych. Instrukcja dla maszynisty pojazdu trakcyjnego Bt-1 PKP Intercity S.A.

10. Posterunek ruchu

Posterunek wyposażony w budowle i urządzenia niezbędne do prowadzenia ruchu pociągów i wykonywania pracy manewrowej w sposób bezpieczny, zapewniający regularność i sprawność ruchu kolejowego. Do budowli i urządzeń zalicza się między innymi tory i rozjazdy.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki na podstawie wewnętrznych instrukcji przewoźników kolejowych. Instrukcja o prowadzeniu ruchu pociągów Ir-1 PKP PLK

11. Praca manewrowa

Wszelkie zaplanowane ruchy pojazdów kolejowych oraz związane z nimi czynności na torach, z wyjątkiem wjazdu, wyjazdu i przejazdu pociągów.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki na podstawie wewnętrznych instrukcji przewoźników kolejowych. Instrukcja dla maszynisty pojazdu trakcyjnego Bt-1 PKP Intercity S.A.

12. Radio -stop

Urządzenie do zatrzymania pociągu drogą radiową.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki na podstawie wewnętrznych instrukcji przewoźników kolejowych.

Instrukcja dla maszynisty pojazdu trakcyjnego Bt-1 PKP Intercity S.A.

13. Skład pociągu

Połączone ze sobą pojazdy kolejowe bez czynnego pojazdu trakcyjnego.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki na podstawie wewnętrznych instrukcji przewoźników kolejowych.

Instrukcja dla maszynisty pojazdu trakcyjnego Bt-1 PKP Intercity S.A.

14. Zespół trakcyjny

Zespolony skład pociągu.

Definicja opracowana przez zespół ekspercki na podstawie wewnętrznych instrukcji przewoźników kolejowych.

Instrukcja dla maszynisty pojazdu trakcyjnego Bt-1 PKP Intercity S.A.

Partnerzy

Na skróty

 Przejdź na górę