INFOdoradca+ Informacje o zawodach - Powiatowy Urząd Pracy w Leżajsku


INFOdoradca+ Informacje o zawodach

to materiały zawierające przede wszystkim: opis zawodu, opis kompetencji zawodowych, odniesienie do sytuacji zawodu na rynku pracy i możliwości doskonalenia zawodowego, a także możliwości zatrudnienia osób niepełnosprawnych w zawodzie.

Opisy zawodów powstają w ramach projektu „Rozwijanie, uzupełnienie i aktualizacja informacji o zawodach oraz jej upowszechnienie za pomocą nowoczesnych narzędzi komunikacji – INFODORADCA+". Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego, Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój, Oś priorytetowa II Efektywne polityki publiczne dla rynku pracy, gospodarki i edukacji, Działanie 2.4 Modernizacja publicznych i niepublicznych służb zatrudnienia oraz lepsze dostosowanie ich do potrzeb rynku pracy.

Więcej informacji o projekcie na stronie infodoradca.edu.pl
Lista 1000 zawodów opisywanych w projekcie INFODORADCA+

INFOdoradca+ Informacje o zawodach

Ratownik pokładowy

Kod: 541905

2. Opis zawodu

Praca ratownika pokładowego polega na ratowaniu życia lub zdrowia osób znajdujących się w sytuacji zagrożenia. Ratownik pokładowy jest członkiem ekipy śmigłowca ratunkowego interweniującego w wypadkach na różnym terenie, zwłaszcza zaś w ratownictwie górskim i morskim.

Opis pracy

Ratownik pokładowy wykonuje szereg czynności związanych z planowaniem, organizacją oraz uczestnictwem w akcji ratowniczej.

Ratownik pokładowy bierze udział w omawianiu czynności do wykonania przez pilota oraz określaniu zadań dla grupy ratowniczej. Kluczowym obowiązkiem ratownika pokładowego jest natomiast wspieranie pilota śmigłowca w wykonywaniu operacji lotniczych. W ramach tego zadania realizuje wiele czynności wspomagających pracę pilota, związanych ze startem, lądowaniem i dolotem nad miejsce akcji, orientacją w terenie podczas lotu, w tym z korzystaniem z mapy oraz lokalizatora GPS 3.

Osoba pracująca w tym zawodzie bierze czynny udział w akcjach ratunkowych z wykorzystaniem śmigłowca, w desancie 1 ratowników śmigłowcowych, przenoszeniu ratowników/poszkodowanych przy pomocy długiej liny 2, wykorzystaniu dźwigu pokładowego itp.

Do obowiązków ratownika pokładowego może należeć przygotowanie i kontrolowanie sprzętu, sprawdzanie łączności radiowej.

WAŻNE:

Praca w zawodzie ratownik pokładowy wiąże się z dużym stresem wynikającym z prowadzenia akcji ratowniczych w warunkach bezpośrednio zagrażających życiu i zdrowiu ratowników oraz pod presją czasu.

Sposoby wykonywania pracy

Praca ratownika pokładowego polega w szczególności na:

  • dbaniu o zachowanie należytego poziomu bezpieczeństwa w otoczeniu śmigłowca,
  • informowaniu przez radio pokładowe pilota o przeszkodach, statkach powietrznych oraz innych zagrożeniach w czasie przelotu oraz lądowania,
  • nawiązywaniu łączności z ratownikami na ziemi,
  • poręczowaniu śmigłowca i kontrolowaniu zamocowania punktów asekuracyjnych,
  • kontrolowaniu działania pokładowych urządzeń ratowniczych,
  • przygotowywaniu sprzętu ratunkowego,
  • asekurowaniu desantujących się ratowników,
  • naprowadzaniu śmigłowca na docelową lokalizację,
  • koordynowaniu w zespole ratowników akcji ratowniczej lub poszukiwawczej.

WAŻNE:

Jeżeli ratownik pokładowy posiada uprawnienia instruktora ratownictwa górskiego, może prowadzić szkolenia z zakresu ratownictwa śmigłowcowego.

Więcej szczegółowych informacji znajduje się w sekcjach: 3.1. Zadania zawodowe oraz 3.2. Kompetencja zawodowa.

Warunki pracy

Miejscem pracy ratownika pokładowego jest zazwyczaj pokład śmigłowca oraz miejsca prowadzenia akcji ratowniczej. Praca w tym zawodzie jest ściśle związana z działaniami z wykorzystaniem śmigłowca. Większa część pracy wykonywana jest w powietrzu, ale również na lotnisku, w hangarze oraz w sali wykładowej (dotyczy to działań szkoleniowych, promocyjnych, prezentacji założeń realizowanych zadań i in.).

Praca ratownika pokładowego odbywa się często w niesprzyjających warunkach meteorologicznych. Ratownik pokładowy pracuje na wysokości, w dużym stresie związanym z odpowiedzialnością za zdrowie i życie osób ratowanych oraz załogi śmigłowca. Swoją pracę wykonuje zazwyczaj w pozycji wymuszonej okolicznościami akcji ratowniczej.

Więcej informacji znajduje się w sekcji: 4.1. Możliwości podjęcia pracy w zawodzie.

Wykorzystywane maszyny i narzędzia pracy

Ratownik pokładowy w działalności zawodowej wykorzystuje m.in.:

  • wyciągarkę 12,
  • liny alpinistyczne, karabinki,
  • nosze śmigłowcowe 5,
  • taśmy nylonowe,
  • kask śmigłowcowy,
  • intercom 4 do łączności pokładowej,
  • radiotelefon 7,
  • nawigację GPS,
  • środki transportu (samochód ratowniczy),
  • odzież utrzymującą komfort termiczny w skrajnych warunkach atmosferycznych,
  • sprzęt asekuracyjny zabezpieczający ratownika pokładowego przed utonięciem (kamizelki ratunkowe) oraz umożliwiający bezpieczne prowadzenie akcji ratowniczych z jednostki pływającej bądź ze śmigłowca,
  • sprzęt służący do ratowania rozbitków (pętle ewakuacyjne, sieci do podejmowania osób z wody, kosze, nosze ewakuacyjne),
  • osprzęt służący do opieki nad osobami poszkodowanymi (koła ratunkowe, środki ochrony termicznej),
  • sprzęt gaśniczy,
  • zestaw rakiet sygnałowych i oświetlających,
  • inne narzędzia i urządzenia w zależności od wymogów sytuacji.

Organizacja pracy

Praca w zawodzie ratownik pokładowy jest wykonywana w trybie dyżurów (zmianowość pracy), w trakcie których ratownik pokładowy pozostaje w pełnej gotowości do podjęcia akcji ratunkowej. Dyżury i akcje ratownicze prowadzone są zespołowo i wymagają dobrej współpracy pomiędzy jego członkami. Działania administracyjne i pomocnicze najczęściej realizuje indywidualnie.

Praca ratownika pokładowego nie jest rutynowa, każda z akcji wymaga stworzenia odrębnego planu działań. Ratownik pokładowy ponosi odpowiedzialność za zdrowie i życie osób ratowanych oraz pozostałych członków zespołu ratowniczego.

Na organizację pracy duży wpływ mają czynniki niezależne od ratownika pokładowego, takie jak m.in.:

  • pogoda,
  • rodzaj statku powietrznego (śmigłowca),
  • umiejętności pilota,
  • posiadany sprzęt ratowniczy,
  • stan zdrowia i samopoczucia, w tym psychofizycznego poszczególnych członków zespołu ratowniczego,
  • miejsce i warunki prowadzenia akcji ratowniczej.

Zagrożenia mające wpływ na bezpieczeństwo pracy człowieka

Ratownik pokładowy narażony jest m.in. na następujące czynniki stanowiące zagrożenie dla życia i zdrowia:

  • wzmożony hałas,
  • uderzenie, skaleczenie a nawet poranienie przez wirujące łopaty wirnika głównego i ogonowego,
  • zakłucia, rany cięte podczas użytkowania sprzętu ratowniczego,
  • zapylenie i silne powiewy powietrza wytworzone przez łopaty wirników śmigłowca,
  • zmienne warunki atmosferyczne, ekspozycję na niskie i wysokie temperatury, silny wiatr, wysoką wilgotność powietrza, wysokie nasłonecznienie,
  • wibracje i turbulencje,
  • upadek z wysokości,
  • zagrożenia mikrobiologiczne ze strony ratowanych pacjentów,
  • przeciążanie układu kostno-stawowego,
  • stres wynikający z prowadzenia działań pod presją czasu, odpowiedzialności za innych ludzi itp.

W pracy ratownika pokładowego najczęściej dochodzi do urazów układu kostno-szkieletowego, które są najczęściej następstwem urazów układu kostnego.

Wymagania psychofizyczne

Dla pracownika wykonującego zawód ratownik pokładowy ważne są:

w kategorii wymagań fizycznych

  • silna budowa ciała,
  • ogólna wydolność fizyczna,
  • sprawność układu krążenia,
  • sprawność układu oddechowego,
  • sprawność układu kostno-stawowego,
  • sprawność układu mięśniowego,
  • sprawność narządu wzroku,
  • sprawność narządów równowagi;

w kategorii sprawności sensomotorycznych

  • koordynacja wzrokowo-ruchowa,
  • ostrość słuchu,
  • ostrość wzroku,
  • zmysł równowagi,
  • zręczność rąk,
  • zręczność palców,
  • spostrzegawczość,
  • brak lęku przed wysokością;

w kategorii sprawności i zdolności

  • zdolność koncentracji uwagi,
  • podzielność uwagi,
  • wyobraźnia przestrzenna,
  • zdolność analizowania sytuacji i podejmowania ryzyka,
  • zdolność skutecznego przekonywania;

w kategorii cech osobowościowych

  • gotowość do współdziałania,
  • wytrzymałość na długotrwały wysiłek fizyczny,
  • wytrzymałość na długotrwały wysiłek psychiczny,
  • odporność emocjonalna,
  • samokontrola,
  • odporność na działanie pod presją czasu,
  • odpowiedzialność za innych,
  • wytrwałość i cierpliwość,
  • wychodzenie z własną inicjatywą,
  • empatia,
  • odwaga,
  • gotowość do ustawicznego uczenia się oraz dzielenia się wiedzą.

Więcej informacji znajduje się w sekcjach: 3.3. Kompetencje społeczne; 3.4. Profil kompetencji kluczowych dla zawodu.

Wymagania zdrowotne

Do pracy w zawodzie ratownik pokładowy wymagane są: ogólny dobry stan zdrowia, sprawność fizyczna oraz prawidłowy wzrok. Pod względem wydatku energetycznego praca w tym zawodzie należy do prac ciężkich (prowadzenie akcji ratowniczych) i lekkich (wykonywanie pracy administracyjnych). Występują w niej duże obciążenia psychiczne związane z odpowiedzialnością za życie innych osób.

Do przeciwwskazań uniemożliwiających pracę w zawodzie ratownik pokładowy można zaliczyć:

  • wady układu mięśniowego oraz kostno-stawowego,
  • wady wzroku w stopniu uniemożliwiającym korekcję za pomocą okularów,
  • choroby przewlekłe, kardiologiczne, neurologiczne,
  • dysfunkcję kończyn górnych w zakresie precyzyjnego chwytania, sięgania, przenoszenia, skręcania, rozłączania.

WAŻNE:

O stanie zdrowia i ewentualnych przeciwwskazaniach do wykonywania zawodu orzeka lekarz medycyny pracy.

Więcej informacji znajduje się w sekcji: 4.4. Możliwości zatrudnienia osób niepełnosprawnych w zawodzie.

Wykształcenie niezbędne do podjęcia pracy w zawodzie

Obecnie (2018 r.) do podjęcia pracy w zawodzie ratownik pokładowy preferowane jest wykształcenie wyższe na kierunku ratownictwo medyczne.

Tytuły zawodowe, kwalifikacje i uprawnienia niezbędne/preferowane do podjęcia pracy w zawodzie

Podjęcie pracy w zawodzie ratownik pokładowy ułatwia posiadanie dyplomu ukończenia studiów wyższych (studia I i II stopnia) oraz studiów podyplomowych powiązanych z ratownictwem medycznym. Dodatkowymi atutami przy zatrudnianiu mogą być zaświadczenia/certyfikaty potwierdzające kwalifikacje ratownika pokładowego np. w zakresie:

  • Indywidualnych Technik Ratunkowych (technik ITR 11), zakończone uzyskaniem świadectwa przeszkolenia w zakresie indywidualnych technik ratunkowych,
  • kwalifikowanej pierwszej pomocy,
  • bezpieczeństwa własnego i odpowiedzialności wspólnej,
  • ratownictwa śmigłowcowego III stopnia.

Dodatkowym atutem przy zatrudnianiu w zawodzie ratownik pokładowy są dokumenty potwierdzające ukończenie kursów, np.:

  • ochrony przeciwpożarowej,
  • instruktora ratownictwa górskiego,
  • instruktora technik linowych,
  • ratownika morskiego (świadectwo ratownika – Certificate of Proficiency in Survival and Rescue Boats Other Than Fast Rescue Boats),
  • nurkowania,
  • ratownika wodnego,
  • ratownictwa na wodach,
  • z zakresu działań przeciwpowodziowych.

WAŻNE:

W zawodzie ratownik pokładowy wymagana jest niekaralność za umyślne przestępstwa.

Więcej informacji znajduje się w sekcji: 4.2. Instytucje oferujące kształcenie, szkolenie i/lub potwierdzanie kompetencji w ramach zawodu.

Możliwości rozwoju zawodowego i awansu

W zależności od stażu pracy, posiadanych kwalifikacji oraz jednostki macierzystej, ratownik pokładowy może posiadać różne stopnie ratownicze (kandydat, ratownik pokładowy). Kolejne stopnie wiążą się ze wzrostem zakresu obowiązków oraz odpowiedzialności. Zwieńczeniem ścieżki awansu pracownika w zawodzie ratownik pokładowy jest funkcja związana z zarządzaniem określoną jednostką organizacyjną.

Rozwój zawodowy ratownika pokładowego wymaga ciągłego szkolenia i zwiększania posiadanych umiejętności. Możliwość dalszego rozwoju zawodowego można uzyskać poprzez:

  • ukończenie studiów I oraz II stopnia na kierunku ratownictwo medyczne,
  • szkolenia organizowane przez własnego pracodawcę,
  • szkolenia organizowane przez innych pracodawców zatrudniających ratowników pokładowych,
  • branżowe szkolenia, konferencje, jak również warsztaty tematyczne dotyczące ratownictwa i bezpieczeństwa publicznego,
  • warsztaty dotyczące ratownictwa śmigłowcowego,
  • rozszerzenie swoich kompetencji zawodowych poprzez podejmowanie kształcenia i/lub szkolenia w zawodach pokrewnych.

Możliwości potwierdzania kompetencji

Obecnie (2018 r.) osoba wykonująca zawód ratownik pokładowy może potwierdzić swoje kompetencje, kończąc studia I oraz II stopnia na kierunku ratownictwo medyczne.

Więcej informacji można uzyskać w Bazie Usług Rozwojowych https://uslugirozwojowe.parp.gov.pl oraz Zintegrowanym Rejestrze Kwalifikacji https://rejestr.kwalifikacje.gov.pl

Osoba zatrudniona w zawodzie ratownik pokładowy może rozszerzać swoje kompetencje zawodowe w zawodach pokrewnych:

Nazwa zawodu pokrewnego

zgodnie z Klasyfikacją zawodów i specjalności

Kod zawodu

Ratownik medyczny

325601

Ratownik górniczy

541902

Ratownik górski

541903

Ratownik morski

541904

Ratownik wodny

541906

Partnerzy

Na skróty

 Przejdź na górę