INFOdoradca+ Informacje o zawodach - Powiatowy Urząd Pracy w Leżajsku


INFOdoradca+ Informacje o zawodach

to materiały zawierające przede wszystkim: opis zawodu, opis kompetencji zawodowych, odniesienie do sytuacji zawodu na rynku pracy i możliwości doskonalenia zawodowego, a także możliwości zatrudnienia osób niepełnosprawnych w zawodzie.

Opisy zawodów powstają w ramach projektu „Rozwijanie, uzupełnienie i aktualizacja informacji o zawodach oraz jej upowszechnienie za pomocą nowoczesnych narzędzi komunikacji – INFODORADCA+". Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego, Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój, Oś priorytetowa II Efektywne polityki publiczne dla rynku pracy, gospodarki i edukacji, Działanie 2.4 Modernizacja publicznych i niepublicznych służb zatrudnienia oraz lepsze dostosowanie ich do potrzeb rynku pracy.

Więcej informacji o projekcie na stronie infodoradca.edu.pl
Lista 1000 zawodów opisywanych w projekcie INFODORADCA+

INFOdoradca+ Informacje o zawodach

Ratownik wodny

Kod: 541906

2. Opis zawodu

Ratownik wodny 17 działając indywidualnie lub w zespole czuwa nad bezpieczeństwem zdrowia i życia ludzkiego na obszarach wodnych 9.

Opis pracy

Ratownik 15 wodny jest zawodem ukierunkowanym na zapewnienie bezpieczeństwa osób przebywających i wypoczywających nad wodą. Rozumie się przez to prowadzenie działań ratowniczych, polegających w szczególności na organizowaniu i udzielaniu pomocy osobom, które uległy wypadkowi lub są narażone na niebezpieczeństwo utraty życia czy też zdrowia na obszarze wodnym.

Osoba wykonująca ten zawód zajmuje się obsługą imprez odbywających się nad akwenami. Zadaniem ratownika w trakcie takich wydarzeń jest organizacja pomocy oraz ratowanie osób, które znalazły się w niebezpieczeństwie, a także prowadzenie działań ratowniczych, profilaktycznych, prewencyjnych i edukacyjnych z zakresu bezpieczeństwa na wodzie.

Sposoby wykonywania pracy

Praca ratownika wodnego polega w szczególności na:

  • obserwowaniu wyznaczonego obszaru wodnego,
  • sygnalizowaniu, za pomocą urządzeń alarmowych, naruszeń zasad korzystania z wyznaczonego obszaru wodnego, w szczególności granicy strefy dla umiejących pływać, a w kąpieliskach 4 także nadchodzącej burzy,
  • przyjmowaniu zgłoszenia o wypadku lub zagrożeniu,
  • podejmowaniu działań ratowniczych,
  • zabezpieczaniu miejsca wypadku lub zagrożenia,
  • docieraniu na miejsce wypadku z odpowiednim sprzętem ratunkowym,
  • udzielaniu kwalifikowanej pierwszej pomocy 6,
  • ewakuowaniu 3 osób z miejsca stanowiącego zagrożenie dla życia lub zdrowia,
  • transportowaniu osób, które uległy wypadkowi lub są narażone na niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia na obszarze wodnym, do miejsca gdzie jest możliwe podjęcie medycznych czynności ratunkowych przez jednostki systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego, po uprzednim uzgodnieniu miejsca przekazania z dysponentem jednostki systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego,
  • poszukiwaniu osób zaginionych na obszarze wodnym,
  • współpracowaniu z innymi służbami (np. Straż Pożarna, Policja Wodna itp.),
  • kontrolowaniu stanu urządzeń i sprzętu wykorzystywanego do ratownictwa wodnego 14,
  • określaniu głębokości wyznaczonego obszaru wodnego.

Więcej szczegółowych informacji znajduje się w sekcjach: 3.1. Zadania zawodowe oraz 3.2. Kompetencja zawodowa.

Warunki pracy

Ratownik wodny pracuje na wolnym powietrzu (nad akwenami) bądź w obiektach zamkniętych (baseny, parki wodne). Na otwartym powietrzu praca odbywa się wyłącznie w sezonie letnim, jednak w zróżnicowanych warunkach atmosferycznych. Praca ratownika wodnego w pomieszczeniach zamkniętych może odbywać się przez cały rok.

Osoby zainteresowane pracą ratownika wodnego muszą liczyć się z faktem, że jest to praca monotonna, polegająca głównie na obserwacji wyznaczonego obszaru wodnego. Cechuje ją też duża odpowiedzialność.

Praca odbywa się w pozycji siedzącej lub stojącej – bezpośrednio na brzegu, na stanowisku obserwacyjnym, na pomoście lub na łódce.

Więcej informacji znajduje się w sekcji: 4.1. Możliwości podjęcia pracy w zawodzie.

Wykorzystywane maszyny i narzędzia pracy

Ratownik wodny w działalności zawodowej wykorzystuje m.in.:

  • ratowniczą łódź motorową,
  • ratowniczą łódź wiosłową,
  • wieżę obserwacyjną,
  • koło ratunkowe z nietonącą linką o długości 25 m,
  • pas ratowniczy,
  • żerdź ratowniczą 21,
  • linę asekuracyjną o długości minimum 80 m na kołowrotku lub w zasobniku linowym,
  • tubę głosową elektroakustyczną,
  • akustyczny sygnał alarmowy typu gwizdek, gong, dzwon lub syrena,
  • środki łączności,
  • rzutkę ratunkową,
  • lornetkę,
  • zestaw do nurkowania (płetwy, maska, fajka),
  • sprzęt medyczny, leki i artykuły sanitarne.

Ratownik wodny wykorzystuje także sprzęt specjalistyczny, w tym m.in.:

  • pojazd terenowy z przyczepą ratunkową,
  • skuter wodny z platformą ratunkową,
  • kajak ratowniczy,
  • deskę ratowniczą,
  • deskę ortopedyczną,
  • skafander suchy, piankę do pływania.

Organizacja pracy

Ratownik wodny jest zawodem wykonywanym całorocznie na obiektach zamkniętych (pływalnie, parki wodne) oraz sezonowo na obiektach na wolnym powietrzu (kąpieliska nad wodami śródlądowymi i morskimi). Sezon kąpielowy może trwać od 1 czerwca do 30 września. Ze względu na specyfikę obiektów praca może odbywać się w różnych porach dnia, najczęściej w systemie jedno- lub dwuzmianowym, w wymiarze 8 godzin dziennie. W przypadku zatrudnienia w jednostkach pełniących służbę całodobowo i całorocznie (grupy operacyjne i grupy interwencyjne), dyżury najczęściej trwają 12 godzin.

Praca może być wykonywana indywidualnie lub w zespole pod nadzorem kierownika grupy. Liczba członków zespołu zależy od wielkości obszaru wodnego.

Zagrożenia mające wpływ na bezpieczeństwo pracy człowieka

Ratownik wodny jest narażony w szczególności na:

  • potknięcie, poślizgnięcie i upadek,
  • zmienne warunki atmosferyczne,
  • wysokie temperatury (poparzenie słoneczne, udar słoneczny), dużą wilgotność powietrza,
  • refleksy świetlne odbijające się od powierzchni wody, które stale „atakują” oczy ratownika, powodując zmęczenie i przeciążenie, a także mogą doprowadzić do uszkodzenia narządu wzroku,
  • urazy oczu, wywołane ekspozycją na: zanieczyszczenia (podrażnienia mechaniczne np. ziarenkami piasku unoszonymi przez wiatr), czynniki biologiczne (bakterie znajdujące się w wodzie) lub chemiczne (np. związki chloru – substancje dezynfekujące wodę w basenach),
  • wciągnięcie pod wodę np. przez ratowaną osobę, utonięcie,
  • przeciążenie układu ruchu,
  • użądlenia owadów,
  • substancje i preparaty chemiczne drażniące i uczulające,
  • stres,
  • choroby zakaźne nabyte w wyniku bezpośredniego kontaktu z osobami, które są ich nosicielami, podczas udzielania kwalifikowanej pierwszej pomocy.

Do występujących w zawodzie dolegliwości zdrowotnych można zaliczyć:

  • choroby narządu wzroku, słuchu i głosu,
  • choroby zakaźne,
  • choroby skóry,
  • oparzenia słoneczne,
  • uszkodzenia ciała,
  • stan napięcia psychicznego.

Wymagania psychofizyczne

Dla pracownika wykonującego zawód ratownik wodny ważne są:

w kategorii wymagań fizycznych

  • silna budowa ciała,
  • ogólna wydolność fizyczna,
  • sprawność układu krążenia,
  • sprawność układu oddechowego,
  • sprawność układu kostno-stawowego,
  • sprawność układu mięśniowego,
  • sprawność narządu wzroku,
  • sprawność narządów równowagi;

w kategorii sprawności sensomotorycznych

  • koordynacja wzrokowo-ruchowa,
  • ostrość słuchu,
  • ostrość wzroku,
  • zmysł równowagi,
  • zręczność rąk,
  • zręczność palców,
  • spostrzegawczość,
  • brak lęku przed wysokością;

w kategorii sprawności i zdolności

  • zdolność koncentracji uwagi,
  • podzielność uwagi,
  • wyobraźnia przestrzenna,
  • zdolność analizowania sytuacji i podejmowania ryzyka,
  • zdolność skutecznego przekonywania;

w kategorii cech osobowościowych

  • gotowość do współdziałania,
  • wytrzymałość na długotrwały wysiłek fizyczny,
  • wytrzymałość na długotrwały wysiłek psychiczny,
  • odporność emocjonalna,
  • samocena,
  • odporność na działanie pod presją czasu,
  • odpowiedzialność za innych,
  • empatia,
  • odwaga,
  • kontrolowanie własnych emocji,
  • radzenie sobie ze stresem,
  • gotowość do ustawicznego uczenia się oraz dzielenia się wiedzą,

Więcej informacji znajduje się w sekcjach: 3.3. Kompetencje społeczne; 3.4. Profil kompetencji kluczowych dla zawodu.

Wymagania zdrowotne

W zawodzie ratownika wodnego wymagana jest wysoka sprawność, kondycja fizyczna oraz sprawność narządu wzroku. Pod względem wydatku energetycznego praca w tym zawodzie należy do prac średnio ciężkich. Występują w niej specyficzne obciążenia umysłowe, związane z odpowiedzialnością za zdrowie i życie osób korzystających z kąpieli wodnych.

Przeciwskazaniem do wykonywania tego zawodu są choroby powodujące:

  • niesprawność ruchową,
  • niewydolność układu kostno-stawowego i mięśniowego,
  • zaburzenia równowagi oraz napady drgawkowe,
  • głębokie ubytki słuchu,
  • głębokie, nieskorygowane optycznie wady wzroku,
  • niewydolność układu krążenia i oddechowego,
  • reakcje alergiczne np. na związki chloru używane do dezynfekcji wody w basenach.

WAŻNE:

O stanie zdrowia i ewentualnych przeciwwskazaniach do wykonywania zawodu orzeka lekarz medycyny pracy.

Więcej informacji znajduje się w sekcji: 4.4. Możliwości zatrudnienia osób niepełnosprawnych w zawodzie.

Wykształcenie niezbędne do podjęcia pracy w zawodzie

Obecnie (2018 r.) do podjęcia pracy w zawodzie ratownik wodny preferowane jest wykształcenie średnie.

Tytuły zawodowe, kwalifikacje i uprawnienia niezbędne/preferowane do podjęcia pracy w zawodzie

Kandydat na ratownika wodnego musi bardzo dobrze pływać, mieć ogólną wiedzę na temat ratownictwa oraz zdolności obsługi sprzętu ratunkowego.

Do podjęcia pracy w zawodzie ratownik wodny niezbędne jest:

  • uzyskanie zaświadczenia o ukończeniu szkolenia ratowników wodnych zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie szkoleń w ratownictwie wodnym lub posiadanie stopnia młodszego ratownika WOPR lub ratownika WOPR, uzyskanego przed 2012 rokiem, tj. przed wejściem przepisów prawnych ustawy o bezpieczeństwie osób przebywających na obszarach wodnych,
  • posiadanie karty pływackiej,
  • ukończenie kursu kwalifikowanej pierwszej pomocy i uzyskanie tytułu ratownika zgodnie z ustawą o Państwowym Ratownictwie Medycznym (nie dotyczy osób będących: ratownikiem medycznym 16, pielęgniarką systemu 10 lub lekarzem systemu 7),
  • zatrudnienie lub pełnienie służby w podmiocie uprawnionym do wykonywania ratownictwa 12 wodnego lub bycie członkiem tego podmiotu.

Nabyte podczas kursu umiejętności sprawdzane są podczas egzaminu teoretycznego oraz praktycznego. Pozytywny wynik z teorii jest warunkiem koniecznym do dopuszczenia do egzaminu praktycznego. W zależności od stopnia, kandydat musi m.in. przepłynąć odpowiedni dystans i wziąć udział w symulowanej akcji ratunkowej. Po pozytywnym zdaniu egzaminów uczestnik szkolenia otrzymuje zaświadczenie o ukończeniu szkolenia ratowników wodnych. Ponadto kandydat musi jeszcze odbyć drugie szkolenie kwalifikowanej pierwszej pomocy.

Szansę na zatrudnienie w zawodzie ratownik wodny zwiększają także poniższe kwalifikacje:

  • uprawnienia do kierowania statkami na wodach śródlądowych oraz do uprawiania turystyki wodnej – określone przez przepisy ustawy o żegludze śródlądowej oraz w rozporządzeniu Ministra Sportu i Turystyki w sprawie uprawiania turystyki wodnej i rozporządzeniu Ministra Infrastruktury i Rozwoju w sprawie kwalifikacji zawodowych i składu załóg statków żeglugi śródlądowej,
  • uprawnienia do wykonywania zawodu ratownika medycznego, lekarza, pielęgniarki, a w szczególności lekarza systemu i pielęgniarki systemu,
  • uprawnienia do wykonywania zawodu nurka i/lub do płetwonurkowania w celach sportowych i rekreacyjnych oraz płetwonurkowania w celach badawczych,
  • uprawnienia zawodowe w sporcie (trenerskie i instruktorskie) dotyczące pływania.

WAŻNE:

Kurs kwalifikowanej pierwszej pomocy i uzyskanie tytułu ratownika należy odnawiać co 3 lata.

Osoby, które uzyskały uprawnienia ratownika wodnego (ratownika WOPR, młodszego ratownika WOPR) przed 2012 r., tj. przed wejściem nowej ustawy, zachowują swoje uprawnienia.

Więcej informacji znajduje się w sekcji: 4.2. Instytucje oferujące kształcenie, szkolenie i/lub potwierdzanie kompetencji w ramach zawodu.

Możliwości rozwoju zawodowego i awansu

Nowozatrudniony pracownik bez doświadczenia w zawodzie ratownik wodny zaczyna pracę na stanowisku niższego szczebla (młodszy ratownik) i pracuje zazwyczaj w zespole z bardziej doświadczoną osobą. Następnie może awansować na stanowisko samodzielnego ratownika, a w dalszej kolejności na stanowisko związane z zarządzaniem pracą zespołu ratowników. Warunkiem jest podnoszenie poziomu wykształcenia oraz zdobywanie doświadczenia zawodowego.

Ratownik wodny ma możliwość rozwoju zawodowego poprzez:

  • uczestnictwo w branżowych szkoleniach, konferencjach, jak również warsztatach tematycznych dotyczących ratownictwa,
  • uczestnictwo w szkoleniach specjalistycznych, organizowanych przez podmioty uprawnione do wykonywania ratownictwa wodnego,
  • podjęcie pracy w zawodach pokrewnych (pod warunkiem uzupełnienia wymaganych kompetencji),
  • uzyskanie uprawnień instruktora ratownictwa wodnego,
  • możliwość prowadzenia szkoleń ratowników wodnych (wymagane doświadczenie oraz wykształcenie pedagogiczne),
  • możliwość zatrudnienia przy organizacji kąpielisk lub jako zarządzający kadrą ratowników ze względu na posiadane doświadczenie,
  • rozwijanie kompetencji jako instruktor kitesurfingu 5 i windsurfingu 19.

Możliwości potwierdzania kompetencji

Obecnie (2018 r.) w zawodzie ratownika wodnego nie ma możliwości potwierdzania kompetencji zawodowych w edukacji formalnej oraz pozaformalnej.

WAŻNE:

Kursy na stopień Starszego Ratownika Wodnego oraz Młodszego Instruktora WOPR są wewnętrznymi kursami oferowanymi przez WOPR w celu ugruntowania i standaryzacji wiedzy i umiejętności wśród ratowników wodnych z całej Polski. Stanowią podbudowę do właściwego przygotowania dla kierownika zespołu ratowników i przyszłego instruktora.

Więcej informacji można uzyskać w Bazie Usług Rozwojowych https://uslugirozwojowe.parp.gov.pl oraz Zintegrowanym Rejestrze Kwalifikacji https://rejestr.kwalifikacje.gov.pl

Osoba zatrudniona w zawodzie ratownik wodny może rozszerzać swoje kompetencje zawodowe w zawodach pokrewnych:

Nazwa zawodu pokrewnego

zgodnie z Klasyfikacją zawodów i specjalności

Kod zawodu

Ratownik medyczny

325601

Ratownik górski

541903

Ratownik morski

541904

Ratownik pokładowy

541905

Partnerzy

Na skróty

 Przejdź na górę