INFOdoradca+ Informacje o zawodach - Powiatowy Urząd Pracy w Leżajsku


INFOdoradca+ Informacje o zawodach

to materiały zawierające przede wszystkim: opis zawodu, opis kompetencji zawodowych, odniesienie do sytuacji zawodu na rynku pracy i możliwości doskonalenia zawodowego, a także możliwości zatrudnienia osób niepełnosprawnych w zawodzie.

Opisy zawodów powstają w ramach projektu „Rozwijanie, uzupełnienie i aktualizacja informacji o zawodach oraz jej upowszechnienie za pomocą nowoczesnych narzędzi komunikacji – INFODORADCA+". Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego, Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój, Oś priorytetowa II Efektywne polityki publiczne dla rynku pracy, gospodarki i edukacji, Działanie 2.4 Modernizacja publicznych i niepublicznych służb zatrudnienia oraz lepsze dostosowanie ich do potrzeb rynku pracy.

Więcej informacji o projekcie na stronie infodoradca.edu.pl
Lista 1000 zawodów opisywanych w projekcie INFODORADCA+

INFOdoradca+ Informacje o zawodach

Technik technologii żywności – przetwórstwo rybne

Kod: 314414

2. Opis zawodu

Technik technologii żywności – przetwórstwo rybne organizuje i nadzoruje przebieg procesów technologicznych przetwórstwa rybnego. Dba o jakość wytwarzanych półproduktów i wyrobów gotowych. Dokonuje rozliczeń produkcyjnych oraz uczestniczy we wdrażaniu i opracowywaniu nowych technologii.

Opis pracy

Technik technologii żywności – przetwórstwo rybne jest zawodem o charakterze zarządczo-produkcyjnym. Osoba zatrudniona w tym zawodzie organizuje pracę podległych pracowników oraz kontroluje przebieg produkcji przetworów rybnych, owoców morza i innych jadalnych organizmów wodnych, na wszystkich jej etapach.

Technik technologii żywności – przetwórstwo rybne ocenia jakość surowców, półproduktów i wyrobów gotowych (pobiera próbki do oceny jakościowej, dokonuje oceny organoleptycznej). Instruuje pracowników w zakresie obsługi maszyn i urządzeń, określa i kontroluje parametry technologiczne na różnych etapach produkcji (mrożenia, rozdrabniania, filetowania, solenia, wędzenia, marynowania, pasteryzacji, sterylizacji) przetworów rybnych i owoców morza. Sporządza instrukcje technologiczne 7 dla danego produktu. Uczestniczy w opracowywaniu nowych receptur, dokumentacji, schematów technologicznych 12 i produkcyjnych. Organizuje i nadzoruje procesy produkcji ubocznych produktów przemysłu rybnego (mączki rybne, oleje lecznicze, tłuszcze techniczne).

Technik technologii żywności – przetwórstwo rybne dobiera opakowania w zależności od rodzaju wyrobu gotowego oraz jego gramatury (marynat, konserw, ryb wędzonych, solonych, suszonych, wyrobów garmażeryjnych, mączki rybnej, oleju rybiego). Ustala terminy przydatności do spożycia wyrobów gotowych. Dokonuje rozliczenia produkcji, zużycia materiałów pomocniczych 9 i opakowań. Wykonuje badania laboratoryjne surowców, półproduktów, wyrobów gotowych. Przeprowadza próby laboratoryjne i produkcyjne nowych produktów. Nadzoruje sposoby i warunki przechowywania surowców, półproduktów i wyrobów gotowych oraz zagospodarowania odpadów poprodukcyjnych.

Sposoby wykonywania pracy

Technik technologii żywności – przetwórstwo rybne w pracy zawodowej stosuje m.in. techniki i procedury związane z:

  • kierowaniem, organizacją i czuwaniem nad jakością i efektywnością pracy powierzonej linii produkcyjnej przetwarzającej surowce rybne,
  • organizowaniem i nadzorowaniem stanowisk pracy podległych pracowników zgodnie z wymogami ergonomii, przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska,
  • kontrolą pracy podwładnych,
  • sposobem przyjmowania i magazynowania surowców przed dopuszczeniem do produkcji oraz procesem przetwarzania surowców i magazynowania produktów gotowych,
  • znajomością i kontrolą narzędzi specjalistycznych, maszyn i urządzeń przemysłowych do procesów przetwarzania ryb, owoców morza i innych jadalnych organizmów wodnych, w kierunku określonych standardów i norm technologicznych,
  • wykonywaniem badań laboratoryjnych (przeprowadzanie analiz fizycznych, chemicznych, biologicznych i organoleptycznych, takich jak: ocena smaku, barwy, zapachu, konsystencji, zawartości wody, tłuszczów, środków konserwujących),
  • procesem opracowywania receptur nowych wyrobów przetwórstwa rybnego,
  • wdrażaniem systemów zarządzania jakością i bezpieczeństwem żywności 3,
  • przestrzeganiem procedur i przepisów: dobra praktyka produkcyjna (GMP) 6, dobra praktyka higieniczna (GHP) 5, analiza zagrożeń i krytyczne punkty kontroli (HACCP) 1, branżowy standard techniczny (BRC) 4 i innych systemów zarządzania jakością i bezpieczeństwem żywności, jakie są stosowane w danym zakładzie.

Więcej szczegółowych informacji znajduje się w sekcjach: 3.1. Zadania zawodowe oraz 3.2 i 3.3. Kompetencje zawodowe.

Warunki pracy

Miejscem pracy technika technologii żywności – przetwórstwo rybne jest zakład przetwórstwa rybnego. Praca odbywa się w hali produkcyjnej, magazynie, biurze i laboratorium, zarówno przy oświetleniu naturalnym, jak i sztucznym. Praca wykonywana jest na stojąco lub w pozycji siedzącej oraz pozycji wymuszonej, w niskich temperaturach i w obecności wody.

Więcej informacji znajduje się w sekcji: 4.1. Możliwości podjęcia pracy w zawodzie.

Wykorzystywane maszyny i narzędzia pracy

Technik technologii żywności – przetwórstwo rybne w działalności zawodowej wykorzystuje:

  • maszyny i urządzenia do obróbki wstępnej ryb 8 (odłuszczania, odgławiania i odgardlania),
  • stoły do trybowania filetów,
  • drobny sprzęt (łyżki, noże do patroszenia, nożyce do obcinania płetw, rękawice metalowe, stalki 14),
  • aparaturę pomiarową (waga, termometr, pH-metr 11, solomierz 13),
  • wózki transportowe, taśmociągi, podnośniki,
  • maszyny i urządzenia do wędzenia surowca rybnego (wytwornice dymu, wędzarnie komorowe, owiewowe, karuzelowe, tunelowe i elektrostatyczne),
  • maszyny i urządzenia do rozdrabniania surowców (wilk, kuter),
  • maszyny i urządzenia do mieszania (mieszarki ślimakowe, skrzydłowe),
  • urządzenia do napełniania (nadziewarki tłokowe i ślimakowe),
  • maszyny i urządzenia do produkcji wyrobów garmażeryjnych (krajalnice, patelnie elektryczne, piece konwekcyjne, kotły warzelne),
  • pasteryzatory 10, autoklawy przemysłowe 2 (do przeprowadzania pasteryzacji, sterylizacji – utrwalania wyrobów),
  • urządzenia do pakowania i znakowania wyrobów gotowych,
  • wytwornice lodu 19 (łuskowego, rurkowego, kruszonego),
  • linie do produkcji półproduktów i wyrobów gotowych (np. typu form-fill-seal),
  • maszyny do zamrażania surowców rybnych (tunele owiewowe 17, fluidyzacyjne 16, zamrażarki płytowe),
  • urządzenia i sprzęt laboratoryjny (różne w różnych laboratoriach zakładowych),
  • odczynniki do wykonywania analiz chemicznych,
  • urządzenia do pracy biurowej, w tym np. zakładowe programy do rozliczeń produkcji.

Organizacja pracy

Technik technologii żywności – przetwórstwo rybne, w zależności od miejsca pracy, wytyczonych zadań i liczby pracowników w określonym zakładzie pracy, może wykonywać pracę indywidualnie lub w zespole. Praca jest nadzorowana przez brygadzistę lub kierownika zmiany. Kontakt z innymi członkami zespołu odbywa się najczęściej w formie bezpośredniej (ustnej).

W przedsiębiorstwie przetwórstwa rybnego praca odbywa się zazwyczaj w systemie dwu- lub trzyzmianowym w wymiarze 8 godzin dziennie, także w weekendy i święta.

Szczególnie ważne jest planowanie i organizowanie przetwórstwa ryb, owoców morza i innych jadalnych organizmów wodnych zgodnie z:

  • wymaganiami sanitarno-higienicznymi,
  • standardami jakościowymi obowiązującymi w danym zakładzie przetwórstwa ryb,
  • systemami zarządzania jakością i bezpieczeństwem zdrowotnym żywności stosowanymi w zakładach przetwórstwa rybnego,
  • zasadami dobrych praktyk produkcyjnych (GMP),
  • zasadami dobrych praktyk higienicznych (GHP),
  • zasadami systemu analizy zagrożeń i krytycznych punktów kontroli (HACCP),
  • instrukcjami stanowiskowymi i procedurami wewnątrzzakładowymi.

Zagrożenia mające wpływ na bezpieczeństwo pracy człowieka

Technik technologii żywności – przetwórstwo rybne może być narażony m.in. na:

  • zagrożenia mechaniczne (możliwość urazu w kontakcie z ostrymi elementami maszyn, śliską powierzchnią na hali),
  • zatrucia toksycznymi substancjami chemicznymi w sytuacjach awaryjnych (fenol, tlenek węgla, gaz saturacyjny, siarkowodór, amoniak),
  • oparzenia spowodowane wysoką temperaturą stosowanych technologii,
  • hałas związany z pracą maszyn i urządzeń,
  • zagrożenia chemiczne (wynikające z używania preparatów chemicznych do wykonywania analiz, mycia i dezynfekcji),
  • zagrożenie porażeniem prądem elektrycznym,
  • oddziaływanie niskiej lub wysokiej temperatury oraz wysokiej wilgotności powietrza.

Do występujących w zawodzie technik technologii żywności – przetwórstwo rybne chorób można zaliczyć:

  • częste przeziębienia, reumatyzm,
  • upośledzenie narządu słuchu,
  • przeciążenie mięśni i stawów,
  • choroby zwyrodnieniowe stawów i kręgosłupa,
  • choroby skóry.

Wymagania psychofizyczne

Dla pracownika wykonującego zawód technik technologii żywności – przetwórstwo rybne ważne są:

w kategorii wymagań fizycznych

  • ogólna wydolność fizyczna,
  • sprawność narządu wzroku,
  • sprawność układu kostno-stawowego,
  • sprawność narządów równowagi,
  • sprawność układu oddechowego,
  • sprawność zmysłu węchu,
  • sprawność zmysłu smaku,
  • sprawność zmysłu dotyku;

w kategorii sprawności sensomotorycznych

  • koordynacja wzrokowo-ruchowa,
  • zręczność rąk,
  • zręczność palców,
  • zmysł równowagi,
  • ostrość wzroku,
  • rozróżnianie barw,
  • widzenie stereoskopowe,
  • spostrzegawczość,
  • powonienie,
  • czucie smakowe,
  • czucie dotykowe;

w kategorii sprawności i zdolności

  • uzdolnienia techniczne i organizacyjne,
  • zdolność nawiązywania kontaktu z ludźmi,
  • predyspozycje do nadzorowania pracowników,
  • podzielność uwagi,
  • zdolność do samodzielnego podejmowania decyzji,
  • łatwość przechodzenia z jednej czynności do drugiej,
  • zdolność do przestrzegania reguł, przepisów i standardów,
  • predyspozycje do pracy w szybkim tempie,
  • łatwość wypowiadania się w mowie i piśmie,
  • rozumowanie logiczne,
  • dobra pamięć;

w kategorii cech osobowościowych

  • dbałość o jakość pracy,
  • samodzielność,
  • samokontrola,
  • obowiązkowość,
  • wytrwałość i cierpliwość,
  • gotowość do pracy w nieprzyjemnych (różnych) warunkach środowiskowych,
  • gotowość do pracy w szybkim tempie,
  • rzetelność oraz dokładność,
  • zamiłowanie do ładu i porządku,
  • gotowość do współdziałania.

Więcej informacji znajduje się w sekcjach: 3.4. Kompetencje społeczne; 3.5. Profil kompetencji kluczowych dla zawodu.

Wymagania zdrowotne

Praca w zawodzie technik technologii żywności – przetwórstwo rybne pod względem wydatku energetycznego należy do prac średnio ciężkich. Występuje w niej również obciążenie umysłowe, związane np. z kontrolowaniem pracy podległych pracowników, analizowaniem, rozwiązywaniem problemów i podejmowaniem decyzji.

Od pracownika wymagana jest dobra ogólna kondycja fizyczna, odporność na uciążliwe warunki pracy oraz sprawność narządu ruchu, niezbędna do regularnego przemieszczania się w zakładzie produkcyjnym.

Bezwzględnymi przeciwwskazaniami do wykonywania zawodu technik technologii żywności – przetwórstwo rybne są m.in.:

  • pozytywny wynik badania na nosicielstwo np. pałeczek Salmonella i Shigella,
  • zakażenie gronkowcem złocistym,
  • choroby skóry,
  • alergia kontaktowa, pokarmowa i wziewna na wykorzystywane produkty, środki konserwujące oraz dezynfekcyjne.

Przeciwwskazaniami do wykonywania zawodu mogą być ponadto:

  • dysfunkcje psychiczne każdego stopnia,
  • dysfunkcje fizyczne ograniczające zdolność przemieszczania się,
  • niska wytrzymałość fizyczna,
  • zaburzenia węchu.

Ze względu na bezpośredni kontakt z żywnością, pracownik w zawodzie technik technologii żywności – przetwórstwo rybne musi posiadać aktualne orzeczenie (zaświadczenie wydane przez lekarza medycyny pracy) do celów sanitarno-epidemiologicznych, stwierdzające zdolność do wykonywania pracy.

WAŻNE:

O stanie zdrowia i ewentualnych przeciwwskazaniach do wykonywania zawodu orzeka lekarz medycyny pracy.

Więcej informacji znajduje się w sekcji: 4.4. Możliwości zatrudnienia osób niepełnosprawnych w zawodzie.

Wykształcenie niezbędne do podjęcia pracy w zawodzie

Obecnie (2019 r.) do podjęcia pracy w zawodzie technik technologii żywności – przetwórstwo rybne preferowane jest wykształcenie średnie na poziomie technikum lub branżowej szkoły II stopnia w zawodach z obszaru spożywczego i technologii żywności.

W zawodzie mogą również pracować osoby z wykształceniem wyższym I lub II stopnia na kierunkach związanych z technologią produkcji żywności.

Tytuły zawodowe, kwalifikacje i uprawnienia niezbędne/preferowane do podjęcia pracy w zawodzie

Podjęcie pracy w zawodzie technik technologii żywności – przetwórstwo rybne ułatwiają:

  • posiadanie dyplomu potwierdzającego pełne kwalifikacje zawodowe w zawodzie technik technologii żywności, uzyskanego po zdaniu egzaminu organizowanego przez Okręgowe Komisje Egzaminacyjne,
  • ukończenie kwalifikacyjnego kursu zawodowego i zdanie egzaminu organizowanego przez Okręgowe Komisje Egzaminacyjne, potwierdzającego kwalifikacje cząstkowe: TG.02 Produkcja wyrobów spożywczych z wykorzystaniem maszyn i urządzeń, TG.17 Organizacja i nadzorowanie produkcji wyrobów spożywczych, w zawodzie pokrewnym technik technologii żywności oraz TG.06 Obróbka ryb i produkcja przetworów rybnych, w zawodzie pokrewnym przetwórca ryb.

Dodatkowymi atutami przy zatrudnieniu mogą być m.in.:

  • suplementy Europass (w języku polskim i angielskim), wydawane na prośbę zainteresowanego przez Okręgowe Komisje Egzaminacyjne,
  • certyfikaty lub zaświadczenia potwierdzające przeszkolenie w zakresie technologii produkcji żywności,
  • certyfikaty potwierdzające wiedzę na temat międzynarodowych norm bezpieczeństwa żywności i europejskiego prawa żywnościowego (BRC, HACCP),
  • certyfikat znajomości języka obcego (głównie języka angielskiego) na poziomie co najmniej B1,
  • prawo jazdy kategorii B.

Więcej informacji znajduje się w sekcji: 4.2. Instytucje oferujące kształcenie, szkolenie i/lub potwierdzanie kompetencji w ramach zawodu.

Możliwości rozwoju zawodowego i awansu

Osoba rozpoczynająca pracę w zawodzie technik technologii żywności – przetwórstwo rybne może być zatrudniona na stanowiskach: technologa żywności, (młodszego) specjalisty ds. produkcji, kierownika średniego i niższego szczebla (mistrz, brygadzista), kontrolera ds. jakości, referenta ds. rozliczeń produkcji, laboranta.

W chwili uzyskania wykształcenia wyższego (studia kierunkowe) może awansować na stanowisko głównego technologa, specjalisty ds. kontroli jakości, a także na wyższe stanowiska kierownicze.

Technik technologii żywności – przetwórstwo rybne może:

  • kontynuować naukę na studiach wyższych I i II stopnia np. kierunkach technologii produkcji żywności oraz związanych z zarządzaniem jakością produkcji,
  • podjąć pracę w instytucjach prowadzących badania i ocenę żywności, handel artykułami spożywczymi i dystrybucję żywności,
  • poszerzać swoje kompetencje podejmując kształcenie i/lub szkolenie w zawodach pokrewnych,
  • prowadzić własną działalność gospodarczą w zakresie przetwórstwa ryb.

Możliwości potwierdzania kompetencji

Obecnie (2019 r.) w zawodzie technik technologii żywności – przetwórstwo rybne nie ma możliwości potwierdzania kompetencji zawodowych w systemie edukacji formalnej i pozaformalnej.

Okręgowe Komisje Egzaminacyjne oferują możliwość potwierdzania kompetencji zawodowych przydatnych w zawodzie technik technologii żywności – przetwórstwo rybne, wchodzących w skład zawodów pokrewnych: technik technologii żywności oraz przetwórca ryb, w zakresie kwalifikacji:

  • TG.02 Produkcja wyrobów spożywczych z wykorzystaniem maszyn i urządzeń,
  • TG.06 Obróbka ryb i produkcja przetworów rybnych,
  • TG.17 Organizacja i nadzorowanie produkcji wyrobów spożywczych.

Więcej informacji można uzyskać w Bazie Usług Rozwojowych https://uslugirozwojowe.parp.gov.pl oraz Zintegrowanym Rejestrze Kwalifikacji https://rejestr.kwalifikacje.gov.pl

Osoba zatrudniona w zawodzie technik technologii żywności – przetwórstwo rybne może rozszerzać swoje kompetencje zawodowe w zawodach pokrewnych.

Nazwa zawodu pokrewnego

zgodnie z Klasyfikacją zawodów i specjalności

Kod zawodu

Kontroler jakości produktów spożywczych

314401

Technik technologii żywnościS

314403

Technik technologii żywności – przechowalnictwo chłodnicze i technologia żywności mrożonej

314408

Technik technologii żywności – przetwórstwo jajczarsko-drobiarskie

314410

Technik technologii żywności – przetwórstwo mięsne

314411

Technik technologii żywności – przetwórstwo owocowo-warzywne

314413

Technik technologii żywności – przetwórstwo surowców olejarskich

314415

Przetwórca rybS

751103

Operator maszyn i urządzeń przemysłu spożywczegoS

816003

Partnerzy

Na skróty

 Przejdź na górę