INFOdoradca+ Informacje o zawodach - Powiatowy Urząd Pracy w Leżajsku


INFOdoradca+ Informacje o zawodach

to materiały zawierające przede wszystkim: opis zawodu, opis kompetencji zawodowych, odniesienie do sytuacji zawodu na rynku pracy i możliwości doskonalenia zawodowego, a także możliwości zatrudnienia osób niepełnosprawnych w zawodzie.

Opisy zawodów powstają w ramach projektu „Rozwijanie, uzupełnienie i aktualizacja informacji o zawodach oraz jej upowszechnienie za pomocą nowoczesnych narzędzi komunikacji – INFODORADCA+". Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego, Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój, Oś priorytetowa II Efektywne polityki publiczne dla rynku pracy, gospodarki i edukacji, Działanie 2.4 Modernizacja publicznych i niepublicznych służb zatrudnienia oraz lepsze dostosowanie ich do potrzeb rynku pracy.

Więcej informacji o projekcie na stronie infodoradca.edu.pl
Lista 1000 zawodów opisywanych w projekcie INFODORADCA+

INFOdoradca+ Informacje o zawodach

Terapeuta środowiskowy

Kod: 325201

2. Opis zawodu

Terapeuta środowiskowy zapewnia osobom z zaburzeniami psychicznymi 13 i emocjonalnymi wielostronną pomoc terapeutyczną w ich środowisku.

Opis pracy

Terapeuta środowiskowy jest zawodem o charakterze usługowym w zakresie wsparcia i opieki. Terapeuta środowiskowy po rozpoznaniu potrzeb 4 pacjenta/podopiecznego, planuje działania terapeutyczne w wymiarze indywidualnym i społecznym dotyczące pacjentów/podopiecznych, ich rodzin oraz społeczności lokalnej. Swoje zadania realizuje współpracując z różnymi instytucjami wsparcia, opieki, zdrowia, a także urzędami pracy. Posługuje się opracowanym na własne potrzeby kwestionariuszem wywiadu i obserwacji. Cechy wymagane to empatia, asertywność, komunikatywność oraz umiejętność radzenia sobie z pacjentem niewspółpracującym i agresywnym.

Terapeuta środowiskowy udziela wsparcia pacjentowi/podopiecznemu z zaburzeniami psychicznymi i emocjonalnymi i jego rodzinie w ramach środowiskowych form opieki, z wykorzystaniem sił i środków będących w dyspozycji społeczności lokalnej i samorządu.

Efektem jego działań jest między innymi opracowany dla pacjenta/podopiecznego indywidualny i społeczny plan wsparcia, w którym znajdują wyraz skoordynowane działania w zakresie współpracy instytucjonalnej.

W razie konieczności terapeuta środowiskowy podejmuje działania interwencyjne w środowisku pacjenta/podopiecznego, poprzez np. rozmowy z rodziną, bliskimi znajomymi, sąsiadami, instytucjami itp.

Sposoby wykonywania pracy

Terapeuta środowiskowy wykonuje pracę polegającą m.in. na:

  • nawiązaniu kontaktu z pacjentem/podopiecznym, rozpoznaniu jego potrzeb i możliwości, planuje działania terapeutyczne oraz opracowuje indywidualny i społeczny plan wsparcia,
  • realizowaniu działań terapeutycznych w wymiarze indywidualnym i społecznym dotyczących pacjentów/podopiecznych, ich rodzin oraz społeczności lokalnej,
  • współpracowaniu z wielospecjalistycznym zespołem terapeutycznym 14,
  • koordynowaniu działania w zakresie współpracy oraz podejmowaniu działań interwencyjnych w środowisku pacjenta/podopiecznego,
  • motywowaniu do podjęcia leczenia,
  • podejmowaniu działań interwencyjnych w sytuacjach kryzysowych, sytuacjach konfliktowych 8,
  • pośredniczeniu w komunikacji pomiędzy rodziną pacjenta a ośrodkami leczenia oraz terapii,
  • współpracowaniu z innymi pracownikami medycznymi, pomocy społecznej, ośrodkami wsparcia, rehabilitacji społecznej i zawodowej, jednostkami związanymi z zatrudnianiem,
  • prowadzeniu dokumentacji pracy z pacjentem/podopiecznym.

WAŻNE:

Terapeuta środowiskowy w swojej pracy zapewnia dyskrecję i przestrzega zasad etyki zawodowej.

Więcej szczegółowych informacji znajduje się w sekcjach: 3.1. Zadania zawodowe oraz 3.2 i 3.3. Kompetencje zawodowe.

Warunki pracy

Terapeuta środowiskowy pracuje bezpośrednio z pacjentem/podopiecznym oraz kontaktuje się z placówkami ochrony zdrowia i pomocy społecznej. Terapeuta środowiskowy pracuje w nienormowanym czasie pracy, na samodzielnym stanowisku lub w zespole terapeutycznym, w skład którego mogą wchodzić: np. lekarz, psycholog, pielęgniarka, terapeuta, pracownik socjalny i in.

Terapeuta środowiskowy powinien być przygotowany na możliwość doświadczenia agresji ze strony pacjenta/podopiecznego, którego stan psychofizyczny nagle pogorszył się oraz na nieprzewidziane sytuacje patologiczne w środowisku rodzinnym pacjenta/podopiecznego.

Więcej informacji znajduje się w sekcji: 4.1. Możliwości podjęcia pracy w zawodzie.

Wykorzystywane maszyny i narzędzia pracy

Terapeuta środowiskowy w swojej pracy posługuje się opracowanym na własne potrzeby kwestionariuszem wywiadu i obserwacji. Może korzystać ze wzoru kwestionariusza opracowanego w danej placówce.

W swojej pracy posługuje się m.in.:

  • komputerem,
  • drukarką,
  • skanerem,
  • sprzętem biurowym (telefon, fax, kserokopiarka),
  • internetem (w tym korzysta z różnych programów do komunikacji i wymiany informacji z interesariuszami).

Organizacja pracy

Terapeuta środowiskowy pracuje samodzielnie lub w ramach interdyscyplinarnego i interinstytucjonalnego zespołu, który planuje i wdraża program pomocy i wsparcia dla pacjenta/podopiecznego i jego otoczenia. Może pełnić funkcję koordynatora interinstytucjonalnych działań. Jest przygotowany do informowania rodziny i otoczenia pacjenta/podopiecznego o możliwościach uzyskania pomocy socjalnej, opiekuńczej, medycznej, prawnej oraz w sprawach poszukiwania pracy i zatrudnienia.

Czas pracy terapeuty środowiskowego, gdy prowadzi własną działalność, jest na ogół nienormowany. Jeśli jest zatrudniony na etacie – pracuje w systemie zmianowym, także w święta i dni wolne od pracy.

Zagrożenia mające wpływ na bezpieczeństwo pracy człowieka

Terapeuta środowiskowy w swojej pracy narażony jest m.in. na::

  • zakażenia różnego rodzaju chorobami, na które choruje pacjent/podopieczny (np. gruźlica, świąd, wszawica, itp.).
  • agresję pacjenta/podopiecznego, którego stan psychofizyczny nagle pogorszył się,
  • nieprzewidziane oddziaływania środowiska dysfunkcyjnego 10 rodzinnego,
  • wypadki komunikacyjne podczas docierania do miejsca zamieszkania pacjenta/podopiecznego i z powrotem.

Wymagania psychofizyczne

Dla pracownika wykonującego zawód terapeuta środowiskowy ważne są:

w kategorii wymagań fizycznych

  • ogólna wydolność fizyczna,
  • sprawność układu kostno-stawowego,
  • sprawność układu mięśniowego,
  • sprawność narządu wzroku,
  • sprawność narządu słuchu;

w kategorii sprawności sensomotorycznych

  • ostrość słuchu,
  • ostrość wzroku,
  • rozróżnianie barw,
  • zręczność palców,
  • spostrzegawczość;

w kategorii sprawności i zdolności

  • zdolność koncentracji uwagi,
  • podzielność uwagi,
  • zdolność obserwacji,
  • dobra pamięć,
  • uzdolnienia organizacyjne,
  • rozumowanie logiczne,
  • łatwość wypowiadania się w mowie i piśmie,
  • zdolność podejmowania szybkich i trafnych decyzji,
  • zdolność motywowania,
  • zdolność analizowania i systematyzowania złożonych problemów,
  • zdolność nawiązywania kontaktu z ludźmi,
  • zdolność rozwiązywania konfliktów;

w kategorii cech osobowościowych

  • gotowość do współdziałania,
  • gotowość do komunikowania się,
  • gotowość do tworzenia i podtrzymywania sieci kontaktów,
  • operatywność i skuteczność,
  • odporność emocjonalna,
  • empatia,
  • samodzielność,
  • samokontrola,
  • systematyczność,
  • dyspozycyjność,
  • odporność na działanie pod presją czasu,
  • kontrolowanie własnych emocji,
  • wysoka kultura osobista,
  • miła aparycja,
  • rzetelność,
  • dokładność,
  • dbałość o jakość pracy,
  • wytrwałość i cierpliwość,
  • zainteresowania zdrowotne i społeczne.

Więcej informacji znajduje się w sekcjach: 3.4. Kompetencje społeczne; 3.5. Profil kompetencji kluczowych dla zawodu.

Wymagania zdrowotne

Praca w zawodzie terapeuta środowiskowy pod względem wydatku energetycznego należy do prac lekkich, gdzie wymagany jest dobry ogólny stanu zdrowia.

Terapeuta środowiskowy powinien być osobą sprawną psychofizycznie, gdyż w niektórych przypadkach pracy z podopiecznym może dojść do sytuacji, w których będzie musiał podjąć działania interwencyjne (np. zatrzymać agresję u podopiecznego) i opiekuńcze (np. podnieść, przenieść podopiecznego).

Przeciwwskazaniem do wykonywania zawodu jest nieumiejętność pracy z osobami z zaburzeniami psychicznymi, nieumiejętność nawiązywania i podtrzymywania kontaktów interpersonalnych oraz niska odporność na stres.

WAŻNE:

O stanie zdrowia i ewentualnych przeciwwskazaniach do wykonywania zawodu orzeka lekarz medycyny pracy.

Więcej informacji znajduje się w sekcji: 4.4. Możliwości zatrudnienia osób niepełnosprawnych w zawodzie.

Wykształcenie niezbędne do podjęcia pracy w zawodzie

Obecnie (2018 r.) w zawodzie terapeuta środowiskowy preferowane jest co najmniej wykształcenie średnie oraz ukończenie kursów i szkoleń z zakresu terapii środowiskowej.

W zawodzie terapeuta środowiskowy nie jest wymagany ściśle określony kierunek wykształcenia, chociaż pomocne jest wykształcenie na kierunkach np.: psychologia, pedagogika, socjologia, psychiatria, geriatria.

Tytuły zawodowe, kwalifikacje i uprawnienia niezbędne/preferowane do podjęcia pracy w zawodzie

Atutami przy zatrudnianiu terapeuty środowiskowego są:

  • świadectwo ukończenia niepublicznej szkoły policealnej (bez uprawnień szkoły publicznej) w zawodzie terapeuta środowiskowy,
  • uzyskanie certyfikatu potwierdzającego kwalifikację rynkową „Prowadzenie terapii środowiskowej dzieci i młodzieży”, zgodnie z zasadami walidacji i certyfikacji kwalifikacji rynkowych wprowadzonych do Zintegrowanego Rejestru Kwalifikacji,
  • posiadanie certyfikatów i świadectw potwierdzających udział w kursach i szkoleniach z zakresu terapii środowiskowej,
  • świadectwo ukończenia szkoły średniej oraz kursu terapeuty środowiskowego,
  • dyplom ukończenia szkoły wyższej wzbogacony kursem terapeuty środowiskowego,
  • certyfikaty ukończenia szkoleń z zakresu podstawowych technik psychoterapeutycznych,
  • posiadanie prawa jazdy kategorii B.

Więcej informacji znajduje się w sekcji: 4.2. Instytucje oferujące kształcenie, szkolenie i/lub potwierdzanie kompetencji w ramach zawodu.

Możliwości rozwoju zawodowego i awansu

Osoba pragnąca rozwijać się w zawodzie terapeuta środowiskowy, po ukończeniu niepublicznej szkoły policealnej (bez uprawnień szkoły publicznej) w zawodzie terapeuta środowiskowy może uzupełniać swoją wiedzę uczestnicząc w kursach doskonalących kompetencje społeczne, a także zdobywać nową wiedzę i umiejętności z zakresu psychologii, pedagogiki, socjologii lub nauk pokrewnych.

Terapeuta środowiskowy pracując w środowiskowych placówkach służby zdrowia (np. poradnie zdrowia psychicznego, oddziały dzienne, zespoły leczenia środowiskowego), a także w placówkach organizowanych przez opiekę społeczną czy organizacje pozarządowe (np. środowiskowe domy samopomocy, warsztaty terapii zajęciowej czy usługi opiekuńcze) będzie uczył się motywować do podjęcia leczenia, działać interwencyjnie w sytuacjach kryzysowych, wspomagać komunikację chorego i rodziny z ośrodkami leczenia i terapii.

Po odbyciu 2-letniego szkolenia i staży w placówkach psychiatrycznych oraz treningu z emocjami własnymi, a także zdaniu egzaminu terapeuta środowiskowy może otrzymać certyfikat Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego.

Terapeuta środowiskowy po ukończeniu studiów wyższych może pracować jako specjalista terapii środowiskowej.

Możliwości potwierdzania kompetencji

Potwierdzenie kompetencji w zawodzie terapeuta środowiskowy oferują:

  • niepubliczne szkoły policealne (bez uprawnień szkoły publicznej), które umożliwiają zdobycie zawodu terapeuta środowiskowy,
  • ośrodki certyfikujące kwalifikację rynkową „Prowadzenie terapii środowiskowej dzieci i młodzieży”, zgodnie z zasadami walidacji i certyfikacji kwalifikacji rynkowych wprowadzonych do Zintegrowanego Rejestru Kwalifikacji,
  • placówki kształcenia ustawicznego, Polskie Towarzystwo Psychiatryczne i inne stowarzyszenia branżowe, organizacje pozarządowe prowadzące kursy z terapii środowiskowej i psychoterapii oraz uczestniczenie w superwizji 9.

Więcej informacji można uzyskać w Bazie Usług Rozwojowychhttps://uslugirozwojowe.parp.gov.pl/oraz Zintegrowanym Rejestrze Kwalifikacjihttps://rejestr.kwalifikacje.gov.pl

Osoba zatrudniona w zawodzie terapeuta środowiskowy może rozszerzać swoje kompetencje zawodowe w zawodach pokrewnych:

Nazwa zawodu pokrewnego

zgodnie z Klasyfikacją zawodów i specjalności

Kod zawodu

Terapeuta zajęciowyS

325907

Asystent osoby niepełnosprawnejS

341201

Opiekun w domu opieki społecznejS

341203

Asystent rodziny

341207

Opiekun osoby starszejS

341202

Partnerzy

Na skróty

 Przejdź na górę